Manuele therapie technieken: mobilisatie, manipulatie, tractie

Manuele therapie technieken zijn de handgrepen waarmee wij een gewricht, de wervelkolom of een spier weer laten bewegen: mobilisatie, manipulatie, tractie en spiertechnieken. Bij Manueel therapeut Hilversum bepaalt het onderzoek welke techniek bij u past. Bij elke techniek krijgt u oefeningen mee, want die houden het resultaat vast.
Maak een afspraak
Bel 035 760 06 45

Eerst onderzoeken, dan pas kiezen

U komt niet voor een techniek. U komt voor uw nek, rug, schouder of heup. Welke techniek het gewricht nodig heeft, bepaalt het onderzoek.

Uw behandelaar beweegt het gewricht met de hand door. Stijf: de beweging stopt vroeg en het einde voelt hard. Geïrriteerd: vooral de beweging zelf doet pijn. Instabiel: het beweegt juist te ver. Stijf vraagt om mobilisatie of manipulatie, geïrriteerd om zachte technieken, instabiel om oefeningen en geen manipulatie.

Daarna volgen de spieren en, bij tintelingen in arm of been, de zenuw. Hoe de eerste afspraak verloopt, leest u bij de behandeling.

Wat is mobilisatie?

Mobilisatie is de rustigste techniek. We bewegen het gewricht langzaam en herhaald, tot aan de grens van wat het kan.

Een gewricht dat weinig beweegt, wordt stijver: het kapsel verkort en de spieren eromheen zetten alles op slot. Mobilisatie rekt het kapsel op en laat het gewricht weer over zijn hele baan glijden. U voelt druk en rek, geen scherpe pijn. Meer over dat kapsel staat bij gewrichtskapsel en kapselpatroon.

Mobilisatie is de eerste keuze bij een geïrriteerd gewricht, bij artrose, en voor wie geen manipulatie wil of mag. Ook bij nekpijn beginnen we ermee.

Wat is manipulatie?

Een manipulatie is een korte, snelle impuls op de eindstand van een gewricht. We brengen het gewricht rustig naar de grens van de beweging en geven daar één kleine, snelle duw: millimeters groot, korter dan een seconde.

Het knappende geluid

Dat is geen bot dat verschuift. Door de snelle beweging daalt de druk in het gewricht en komt er even gas vrij uit de gewrichtsvloeistof: cavitatie. Zonder geluid kan de manipulatie net zo goed gewerkt hebben. Meer bij cavitatie: waarom een gewricht knakt.

Alleen na screening en met uw toestemming

Eerst vragen we naar uw gezondheid, medicijnen en eerdere klachten en testen we het gewricht. Dan leggen we uit wat we gaan doen en vragen we uw toestemming. Zegt u nee, dan kiezen we een andere techniek.

Bij de nek manipuleren we alleen na een uitgebreide screening, en nooit als een test een reden geeft om het niet te doen. Hoe die test gaat, staat bij bloedvatscreening van de nek. De risico’s op een rij: is manipulatie veilig?

Maak een afspraak

Wat is tractie?

Tractie is rekken. We trekken de wervelkolom of een gewricht rustig uit elkaar, met de handen of met een band, en houden die rek een paar seconden vast. Zo komt er even meer ruimte tussen twee wervels, of tussen kop en kom.

Die ruimte helpt vooral als een zenuw in de knel zit. Bij tractie van de nek merken veel mensen meteen dat de uitstraling naar de arm afneemt. Bij de lage rug trekken we via het bekken of het been.

Tractie is zacht en past bij wie geen manipulatie wil. Het effect houdt uren tot dagen aan; de oefeningen houden de ruimte daarna vast.

Bel 035 760 06 45

Spiertechnieken: het gewricht zit nooit alleen vast

Rond een gewricht dat lang stijf was, zitten verkorte, gespannen spieren. Wie alleen het gewricht behandelt, ziet de klacht terugkomen.

Triggerpoints en dry needling

Een triggerpoint is een harde, pijnlijke knoop in een spier die ook elders pijn geeft. We drukken de knoop in tot de spanning zakt, of zetten er een dun naaldje in: dry needling.

Rektechnieken

U duwt drie tot vijf seconden zacht tegen de hand van uw behandelaar en laat los. Daarna rekt hij de spier iets verder.

Myofasciale technieken

Rond elke spier ligt een vlies van bindweefsel, de fascie. Zit dat vast, dan glijden spieren stroef langs elkaar. Langzame, diepe druk maakt het weer beweeglijk.

Maak een afspraak

Oefeningen horen erbij

De techniek maakt ruimte, de oefening houdt die vast

chiropractie Hilversum voor rugpijn

Een mobilisatie of manipulatie voelt u direct. Blijvend is het niet vanzelf. Zit u daarna weer acht uur in dezelfde houding, dan trekt het gewricht weer dicht.

Niels van der Meulen zegt er in de podcast iets opvallends over, als het gaat over manipulatie en dry needling:

“Ik kan dit wel doen, bijvoorbeeld de manipulatie of dry needling-technieken, maar het nadeel is dat het werkt. Is een beetje gek zinnetje. (…) Mensen komen met lang bestaande klachten, en soms heb je het gevoel, dat kan je door ervaring soms aanvoelen of soms kan je dat achteraf beredeneren, dat het gewerkt heeft op de pijn (…)”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

Zo’n techniek helpt iemand een paar dagen verder, legt hij uit. Fijn, maar het is niet het doel. Wie alleen terugkomt om weer even losgemaakt te worden, schiet er weinig mee op.

Daarom krijgt u bij elke techniek een of twee oefeningen mee: na een nekmobilisatie een draaioefening, na een spiertechniek de rek die u zelf herhaalt. Een paar minuten, een paar keer per dag, via een persoonlijke link naar Mijn MoveWell met een filmpje per oefening. Voorbeelden staan bij de oefeningen voor rug, nek, schouder en heup. Bij lage rugpijn is het verschil het grootst: wie behandeld wordt en zelf oefent, komt minder terug. Lees wat patiënten uit Bussum en Weesp zeggen.

Welke techniek bij welke klacht?

manuele therapie

Per klacht de combinatie die we het meest gebruiken. Uw onderzoek kan een andere keuze geven.

Klacht Techniek van de manueel therapeut Wat u zelf doet
Stijve nek Mobilisatie van de nekwervels, na screening eventueel manipulatie, spiertechnieken voor nek en schouders Draai- en kantelbewegingen, elke twee uur even opstaan achter het scherm
Lage rugpijn met uitstraling Tractie van de lendenwervels en mobilisatie, geen manipulatie zolang de zenuw geprikkeld is Wandelen, oefeningen die de ruimte tussen de wervels benutten, niet lang zitten
Schouder die vastzit Tractie en mobilisatie van het schoudergewricht, rek van borst- en schouderspieren Slingeroefeningen, stap voor stap hoger reiken
Heupartrose Tractie en mobilisatie van de heup, rek van de heupbuigers Kracht- en beweeglijkheidsoefeningen voor bil en bovenbeen, fietsen
Hoofdpijn vanuit de nek Mobilisatie van de bovenste nekwervels, triggerpointbehandeling van nek- en schouderspieren Kin intrekken, houding achter het bureau, rek van de nekspieren

Meer over het vak zelf leest u bij manuele therapie.

Wat zegt het onderzoek over mobilisatie en manipulatie?

#fysio #fysiotherapie #chiropractie #praktijk #Hilversum #movewell #movewellminute #behandeling #rugklachten #sportfysiotherapie #bekkenklachten #nekklachten

Mobilisatie en manipulatie zijn allebei goed onderzocht, vooral bij nekpijn en lage rugpijn. De richtlijnen van het KNGF en de Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie noemen beide effectief, het best samen met oefeningen en advies. Manipulatie werkt niet aantoonbaar beter dan mobilisatie. Bij heupartrose liet Nederlands onderzoek van Hoeksma zien dat manuele therapie meer opleverde dan alleen oefentherapie.

Risico’s en bijwerkingen

Na een behandeling hebt u soms een dag napijn of stijfheid. Ernstige complicaties bij manipulatie van de nek zijn zeer zeldzaam, maar niet nul. Daarom screenen we vooraf, kiezen we bij twijfel voor mobilisatie of tractie en doen we niets zonder uw toestemming. Bij een verse breuk, ernstige botontkalking of een ontstoken gewricht is manuele therapie niet de keuze. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Manuele therapie valt onder de aanvullende verzekering en gaat niet van uw eigen risico af. Wat uw polis dekt, staat bij tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell. Tekst bijgewerkt september 2026.

Manuele therapie technieken bij Manueel therapeut Hilversum

Manueel therapeut
Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Meer info
Niels_manueel
Niels van Laanen

Manueel therapeut

Meer info

Veelgestelde vragen over manuele therapie technieken

Kan ik kiezen voor alleen mobilisatie?

Ja. Een manipulatie doen we alleen met uw toestemming. Wilt u liever geen snelle impuls, dan werken we met mobilisatie, tractie en spiertechnieken. Onderzoek laat zien dat mobilisatie bij nek- en lage rugpijn vergelijkbare resultaten geeft als manipulatie, zeker met oefeningen erbij. Zeg het bij de eerste afspraak.

Hoe vaak mag een gewricht gemanipuleerd worden?

Daar bestaat geen vast maximum voor, maar we manipuleren een gewricht niet elke behandeling opnieuw. Beweegt het na een of twee manipulaties weer, dan gaat de behandeling over op mobilisatie en vooral op oefeningen. Moet een gewricht steeds opnieuw los, dan is de vraag waarom het dichttrekt. Daar zoeken we dan naar.

Werkt tractie bij een hernia?

Bij veel mensen met een hernia en uitstraling geeft tractie tijdelijk minder druk op de zenuw, en daarmee minder pijn in het been of de arm. De hernia zelf wordt er niet kleiner van; dat doet het lichaam in de weken erna. Tractie helpt u die periode door, samen met bewegen en oefeningen. Meer leest u bij hernia en uitstraling.

Wat is het verschil met massage?

Massage richt zich op de spier en op ontspanning. Wij richten ons op het gewricht: eerst onderzoeken we welk gewricht stijf, geïrriteerd of instabiel is, daarna kiezen we een techniek. Spiertechnieken zoals triggerpointbehandeling lijken op massage, maar het doel is dat het gewricht eronder weer vrij beweegt. En er horen altijd oefeningen bij.

Welke techniek past bij uw klacht?

Dat weet u na de eerste afspraak. We onderzoeken uw gewricht, leggen uit welke techniek we voorstellen en behandelen meestal dezelfde dag. Manueel therapeut Hilversum zit aan de Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, op maandag en donderdag open tot 21:00 uur. Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell.

Bel of boek bij Niels van der Meulen of Niels van Laanen

Maak een afspraak
Bel 035 760 06 45