Manuele therapie bij schouderklachten: als het gewricht de oorzaak is

Manuele therapie bij schouderklachten richt zich op het gewricht, het kapsel en de keten van nek en bovenrug die de schouder laat bewegen. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum onderzoekt eerst waar de pijn vandaan komt, want een frozen shoulder vraagt om een andere aanpak dan een inklemming of schouderpijn die uit de nek komt. Daarna weet u welke behandeling past, wat u zelf doet en hoe lang het herstel ongeveer duurt.

Hoe zit de schouder in elkaar?

De schouder is het beweeglijkste gewricht van het lichaam. De kop van de bovenarm is groot, de kom van het schouderblad klein en ondiep. Veel bewegingsruimte dus, weinig houvast. Dat houvast komt niet van het bot, maar van het kapsel, de banden en de kleine spieren rond de kop, de rotator cuff.

Het kapsel is een zak van bindweefsel rond het gewricht. Bij een gezonde schouder is die zak ruim en soepel. Wordt het kapsel dikker en stijver, dan verliest u beweging, en dat is precies wat bij een frozen shoulder gebeurt.

De schouder is meer dan het kogelgewricht alleen. Het schouderblad glijdt bij elke armbeweging over de ribben mee; heft u de arm boven het hoofd, dan komt ongeveer een derde van die beweging uit het schouderblad. Het sleutelbeen verbindt het schouderblad met het borstbeen en draait mee. En daarboven zitten de nek en de bovenrug: de zenuwen naar de schouder komen uit de nek, en een stijve bovenrug houdt het schouderblad tegen. Daarom kijkt de manueel therapeut bij schouderklachten altijd naar de hele keten.

Welke schouderklachten ziet de manueel therapeut?

Schouderpijn heeft veel gezichten. Dit zijn de vier klachten die de manueel therapeut in Hilversum het vaakst ziet.

Frozen shoulder: het kapsel verstijft

Bij een frozen shoulder ontsteekt het gewrichtskapsel en trekt het samen. De klacht verloopt in drie fasen. Eerst de pijnfase: de schouder doet zeer, vooral ‘s nachts, en de beweging neemt langzaam af. Dan de stijve fase: de pijn zakt, maar de arm komt niet meer omhoog of naar de rug. Ten slotte het ontdooien, waarin de beweging stap voor stap terugkomt. Elke fase vraagt een andere dosering van de behandeling.

Inklemming bij heffen

Bij een inklemming, ook impingement genoemd, komen de pezen van de rotator cuff of de slijmbeurs klem onder het schouderdak als u de arm heft. U herkent het aan een pijnlijk traject halverwege het heffen en pijn bij het liggen op die zijde. Vaak zit de oorzaak niet in de schouder zelf, maar in een schouderblad dat te weinig meedraait of een bovenrug die te rond staat.

Stijve schouder na lang niet bewegen

Na een periode in een mitella, na een val of na weken de arm ontzien, past het kapsel zich aan de kleine bewegingsruimte aan. De schouder wordt stroef zonder dat er iets kapot is. Die stijfheid reageert meestal goed op mobilisatie.

De vierde klacht komt niet uit de schouder, maar uit de nek. Een geïrriteerd gewricht of een beknelde zenuw in de onderste nekwervels geeft pijn bovenop de schouder, in het schouderblad of tot in de bovenarm, terwijl de schouder zelf vrij beweegt. Meer daarover leest u op de pagina over manuele therapie bij nekpijn.

Hoe onderzoekt de manueel therapeut de schouder?

Het onderzoek begint met uw verhaal: wanneer begon de pijn, wat kunt u niet meer en waar wordt u ‘s nachts wakker van. Daarna kijkt de manueel therapeut hoe u de arm heft, naar de rug brengt en draait, en vergelijkt hij links met rechts. Hij voelt hoe het schouderblad meebeweegt en of het kapsel meegeeft of vroeg tegenhoudt. De nek en de bovenrug test hij altijd mee: draait u het hoofd en verandert de schouderpijn, dan zit de oorzaak hoger. Wil hij zeker weten of een pees gescheurd is of een slijmbeurs ontstoken, dan maakt de fysiotherapeut van MoveWell een echo, in dezelfde praktijk en meestal in dezelfde week. Voor de behandeling begint, screent de manueel therapeut op signalen waarbij manuele therapie niet de eerste keuze is. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Wat doet de manueel therapeut bij schouderklachten?

De behandeling gebeurt met de handen en volgt uit het onderzoek. Bij de ene schouder staat het kapsel centraal, bij de andere de nek.

Mobilisatie van gewricht, kapsel, nek en bovenrug

Bij mobilisatie beweegt de manueel therapeut de kop van de bovenarm rustig en herhaald in de kom, terwijl hij het kapsel rekt in de richting die vastzit. Bij een frozen shoulder doet hij dat zacht in de pijnfase en steviger in de stijve fase. Zit de beperking in de bovenrug of de onderste nekwervels, dan mobiliseert hij die wervels, zodat het schouderblad weer mee kan draaien. Soms kiest hij daar voor een manipulatie, alleen na de screening en met uw toestemming. Hoe die technieken werken, leest u op de pagina over mobilisatie, manipulatie en tractie.

Spiertechnieken en oefeningen voor het schouderblad

Rond een pijnlijke schouder spannen de spieren van nek en schouderblad zich aan. Met druk, rek en spanning-ontspanning maakt de manueel therapeut die spieren rustiger. Daarna krijgt u oefeningen voor het schouderblad, zodat de pezen onder het schouderdak ruimte houden. Is er daarna vooral kracht en belastbaarheid nodig, dan gaat u door bij de fysiotherapeut van MoveWell, die bij een verkalking in de pees ook shockwave kan inzetten. Hoe een eerste afspraak verloopt, staat op de pagina over de behandeling bij de manueel therapeut.

Wat zegt het onderzoek over manuele therapie bij schouderklachten?

Nederlands onderzoek uit Groningen volgde mensen met schouderklachten waarbij de schoudergordel, de nek of de bovenrug niet goed bewoog. De ene groep kreeg de gewone zorg, de andere groep kreeg daar manuele therapie bij. Na drie maanden en na een half jaar waren in de groep met manuele therapie meer mensen hersteld, en het herstel ging sneller. Voor inklemming laten meerdere onderzoeken zien dat manuele therapie met oefeningen op de lange termijn standhoudt: wat na de behandeling gewonnen is, blijft een jaar later grotendeels overeind. De meeste mensen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen. Bij een frozen shoulder is manuele therapie geen wondermiddel; het kapsel heeft zijn eigen tempo. De manueel therapeut helpt u dan vooral om in elke fase de juiste dosering te vinden.

Welke oefeningen helpen bij schouderklachten?

Drie oefeningen van de manueel therapeut voor thuis

Artrose manuele therapie

Oefeningen maken het verschil tussen een schouder die losser wordt op de behandelbank en een schouder die los blijft. De manueel therapeut kiest er een of twee uit, afgestemd op uw klacht en uw fase.

Slingeroefening

Buig voorover en steun met de goede arm op een tafel. Laat de pijnlijke arm los hangen en maak kleine rondjes. De zwaartekracht trekt de kop iets uit de kom en het kapsel ontspant. Twee minuten, drie keer per dag, zonder te forceren. Prettig bij een schouder die ‘s nachts opspeelt.

Schouderblad naar achteren en omlaag

Ga rechtop zitten of staan. Trek beide schouderbladen naar elkaar toe en laat ze daarna omlaag zakken, alsof u ze in uw achterzakken stopt. Houd vijf tellen vast. Tien keer, drie keer per dag. Deze oefening geeft de pezen onder het schouderdak ruimte en is de basis bij een inklemming.

Deurpost-rek

Ga in een deuropening staan met de onderarm tegen de post, elleboog op schouderhoogte. Stap met een voet naar voren tot u rek voelt aan de voorkant van borst en schouder. Twintig tellen, drie keer, twee keer per dag. Bij een frozen shoulder in de pijnfase begint u kleiner en bouwt u op als de pijn zakt. Voelt een oefening de dag erna erger, halveer dan de dosering en bespreek het bij de volgende afspraak.

Hoe lang duurt het herstel van schouderklachten?

nekpijn behandeling

Dat hangt af van welke schouderklacht u hebt. Een frozen shoulder duurt lang: de drie fasen samen nemen vaak maanden en soms meer dan een jaar in beslag. Manuele therapie verkort de pijnfase niet altijd, maar zorgt er wel voor dat u in de stijve fase zo min mogelijk beweging verliest en bij het ontdooien sneller terugwint. Een inklemming reageert doorgaans binnen weken tot een paar maanden, zeker als het schouderblad en de bovenrug meedoen in de behandeling. Een stijve schouder na lang niet bewegen is vaak het snelst.

Na elke drie behandelingen meet de manueel therapeut opnieuw hoe ver de arm komt en vraagt hij wat u thuis merkt. Gaat het vooruit, dan bouwt hij af. Gaat het niet vooruit, dan verandert het plan. Lees wat patiënten uit Bussum, Laren en Weesp over hun behandeling zeggen op de ervaringenpagina.

Wordt manuele therapie bij schouderklachten vergoed?

Manuele therapie bij schouderklachten wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt af van uw polis. U betaalt geen eigen risico. Staat uw aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. Wat een behandeling kost zonder aanvullende verzekering, staat op de pagina tarieven en vergoeding.

Een verwijzing hebt u niet nodig. U belt of boekt online en kunt meestal binnen een paar dagen terecht bij MoveWell in Hilversum, ook vanuit Bussum, Naarden, Laren, Huizen of Loosdrecht.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Een afspraak maken voor uw schouder in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Veelgestelde vragen over schouderklachten

Mag ik met een frozen shoulder blijven sporten?

Ja, zolang u de pijngrens respecteert. Wandelen, fietsen en oefeningen voor de benen kunnen altijd. Zwemmen en sporten met de arm boven het hoofd stelt u in de pijnfase liever uit. In de stijve fase en tijdens het ontdooien is bewegen juist goed, mits u niet forceert. De manueel therapeut zegt per fase wat voor uw sport verstandig is.

Kan schouderpijn uit de nek komen?

Ja, dat komt vaak voor. Een geïrriteerd gewricht of een beknelde zenuw in de onderste nekwervels geeft pijn bovenop de schouder, in het schouderblad of tot in de bovenarm. De schouder zelf beweegt dan meestal vrij. Daarom test de manueel therapeut bij elke schouderklacht ook de nek en de bovenrug. Zit de oorzaak daar, dan behandelt hij daar.

Hoe slaap ik met schouderpijn?

Liggen op de pijnlijke zijde is meestal het probleem. Slaap op de andere zijde met een kussen voor uw buik waar de pijnlijke arm op rust, of op de rug met een klein kussen onder de bovenarm, zodat de schouder niet naar achteren zakt. Doe voor het slapen twee minuten de slingeroefening. Blijft de nachtpijn weken aanhouden, bespreek het bij de afspraak.

Wanneer is een echo van de schouder nodig?

Niet standaard. Het onderzoek met de handen zegt al veel over kapsel, gewricht en nek. Twijfelt de manueel therapeut of een pees gescheurd is, of er een verkalking in zit of een slijmbeurs ontstoken is, dan maakt de fysiotherapeut van MoveWell een echo. Dat gebeurt in dezelfde praktijk, meestal binnen een week, en bepaalt mee of shockwave zinvol is.

Is kraken van de schouder gevaarlijk?

De schouder zelf wordt zelden gemanipuleerd; het gewricht is daar te beweeglijk voor. Wat u soms hoort kraken is de bovenrug of de onderste nek, die de manueel therapeut losmaakt om het schouderblad ruimte te geven. Dat gebeurt alleen na screening en met uw toestemming. Het geluid is gas dat vrijkomt in het gewrichtsvocht, geen bot dat verschuift.

Zonder verwijzing, meestal binnen een paar dagen terecht

Wilt u weten of uw schouderpijn uit het gewricht, het kapsel of de nek komt? Bel 035 760 06 45 of boek online. U vindt MoveWell in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, op maandag en donderdag tot 21:00 uur open. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?