Manuele therapie bij schouderklachten: als het gewricht de oorzaak is
Manuele therapie bij schouderklachten richt zich op het gewricht, het kapsel en de nek en bovenrug die de schouder laten bewegen. Bij Manueel therapeut Hilversum zoeken we eerst uit waar de pijn vandaan komt, want een frozen shoulder vraagt iets anders dan een inklemming of pijn die uit de nek komt. Daarna weet u wat we behandelen, wat u zelf doet en hoe lang het ongeveer duurt.
De schouder is het beweeglijkste gewricht van het lichaam. Een grote kop in een kleine, ondiepe kom: veel ruimte, weinig houvast. Dat houvast komt van het kapsel, de banden en de kleine spieren rond de kop, de rotator cuff.
Wordt het kapsel dik en stug, dan gaat de beweging in een vaste volgorde verloren: eerst het naar buiten draaien, dan het zijwaarts heffen. Meer daarover in de kennisbank over gewrichtskapsel en kapselpatroon.
Het schouderblad glijdt bij elke armbeweging over de ribben mee; boven het hoofd komt een derde van de beweging daarvandaan. Daarboven zitten de nek, waar de zenuwen naar de arm uit komen, en de bovenrug, die het schouderblad ruimte geeft. Daarom onderzoeken we altijd de hele keten.
Welke schouderklachten zien wij in de praktijk?
Schouderpijn heeft veel gezichten. Deze vier zien we in Hilversum het meest.
Frozen shoulder: het kapsel verstijft
Het kapsel raakt ontstoken en trekt samen. In de pijnfase doet de schouder vooral ‘s nachts zeer en komt de arm steeds minder ver. In de stijve fase zakt de pijn, maar de arm gaat niet meer omhoog of naar de rug. Daarna volgt het ontdooien. Elke fase vraagt een andere dosering.
Inklemming bij heffen
De pezen van de rotator cuff of de slijmbeurs komen klem onder het schouderdak. U voelt een pijnlijk stuk halverwege het heffen en pijn als u op die kant ligt. De oorzaak zit regelmatig in een schouderblad dat te weinig meedraait of een bovenrug die te rond staat.
Stijve schouder na lang ontzien
Na weken in een mitella of lang de arm sparen past het kapsel zich aan de kleine ruimte aan. Er is niets kapot. Dit reageert goed op mobilisatie.
Schouderpijn die uit de nek komt
Een geprikkeld gewricht of een beknelde zenuw in de onderste nekwervels geeft pijn op de schouder of tot in de bovenarm, terwijl de schouder zelf vrij beweegt. Meer op de pagina over manuele therapie bij nekpijn.
Hoe onderzoeken wij de schouder?
Eerst uw verhaal: wanneer begon het, wat lukt niet meer, waar wordt u ‘s nachts wakker van. Dan kijken we hoe u de arm heft, naar de rug brengt en draait, links naast rechts. We voelen of het schouderblad meedraait en of het kapsel meegeeft of vroeg tegenhoudt. De nek en de bovenrug testen we altijd mee: verandert de schouderpijn als u het hoofd draait, dan zit de oorzaak hoger. Voor we behandelen, screenen we op signalen waarbij manuele therapie niet de eerste keuze is. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.
Wat doet de manueel therapeut bij schouderklachten?
De behandeling volgt uit het onderzoek. Bij de ene schouder staat het kapsel centraal, bij de andere de nek.
Mobilisatie van gewricht en kapsel
Uw behandelaar beweegt de kop van de bovenarm rustig en herhaald in de kom en rekt het kapsel in de richting die vastzit: zacht in de pijnfase van een frozen shoulder, steviger in de stijve fase. Hoe de technieken werken, staat bij mobilisatie, manipulatie en tractie.
Nek en bovenrug losmaken
Staat de bovenrug stijf, dan draait het schouderblad slecht mee en krijgen de pezen minder ruimte. Dan mobiliseren we de wervels en ribben tussen de schouderbladen, soms met een manipulatie: een korte, snelle impuls op een gewricht. Dat gebeurt alleen na screening en met uw toestemming. Twijfelt u, lees dan eerst is manipulatie veilig? Over de stijve bovenrug zelf gaat de pagina manuele therapie bij bovenrugklachten.
Spieren rustig, schouderblad sterk
Rond een pijnlijke schouder spannen de spieren aan; met druk en rek maken we ze rustiger. Is daarna vooral kracht nodig, dan gaat u verder bij de fysiotherapeut van MoveWell, die bij een verkalking in de pees ook met shockwave werkt.
Wat zegt het onderzoek, en hoe lang duurt herstel?
Onderzoek uit Groningen volgde mensen met schouderklachten waarbij de schoudergordel, de nek of de bovenrug niet goed bewoog. Wie naast de gewone zorg manuele therapie kreeg, was na drie maanden en na een half jaar vaker en sneller hersteld. Bij inklemming houdt het resultaat van manuele therapie met oefeningen een jaar later grotendeels stand.
Hoe lang het duurt, hangt af van de klacht. Een frozen shoulder neemt maanden, soms meer dan een jaar. Manuele therapie maakt de pijnfase niet altijd korter, maar u verliest in de stijve fase minder beweging en wint bij het ontdooien sneller terug. Een inklemming reageert in weken tot een paar maanden. Een stijve schouder na lang ontzien is het snelst.
Na elke drie behandelingen meten we opnieuw. Gaat het niet vooruit, dan verandert het plan. Lees wat patiënten uit Bussum, Laren en Weesp zeggen op de ervaringenpagina.
Wat op de behandelbank losser wordt, blijft los door te bewegen. Dat is meer dan spieren sterker maken. In de podcast BeweegBeter zegt Niels het zo:
“En dan niet per se met het klassieke idee van sterker worden of zo, maar training op zichzelf heeft al een enorm pijndempend effect.”
Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3
Hieronder drie oefeningen van MoveWell, van licht naar zwaarder. Uw behandelaar kiest welke bij uw klacht en uw fase past. Andere video’s staan op de pagina oefeningen voor de schouder.
Tegen een bal aan de muur duwen (schouder naar achteren)
Past ook in de eerste dagen.
U leert de schouderkop op zijn plaats te houden terwijl de arm kracht zet. Een basis bij inklemming.
Sta voor een bal tegen de muur en zet één hand er plat tegenaan, met gestrekte arm.
Span de buik aan en houd het bekken in de middenstand.
Duw tegen de bal, zodat de schouder naar achteren komt.
Het bovenlichaam blijft recht en draait niet. Daarna de andere arm.
Advies: 10× herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Arm zijwaarts heffen met hulp van een stok
Voor als de ergste pijn gezakt is.
De goede arm duwt de stijve arm zijwaarts omhoog, zodat u beweging terugwint zonder dat de zere schouder zelf kracht levert. Een vaste oefening bij frozen shoulder.
Sta rechtop met een stok in beide handen voor het lichaam.
Duw met de ene arm de stok, zodat de andere arm zijwaarts omhoog gaat.
Beweeg rustig terug.
Daarna de andere kant.
Advies: 10× herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Armen schuin naar voren heffen in buiklig (Y)
Voor als de pijn rustig is en u wilt opbouwen.
Traint de spieren onder de schouderbladen, die de schouders laag en naar achteren houden. Juist die spieren zijn bij ronde schouders en een inklemming te zwak.
Lig op uw buik met een kussen onder het hoofd.
Spreid beide armen schuin naar voren uit, duimen naar boven.
Hef de armen van de grond en houd vast zolang met uw behandelaar is afgesproken.
Laat rustig zakken.
Advies: 10× herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Voelt een oefening de dag erna erger, halveer dan de dosering en bespreek het bij de volgende afspraak.
Wat u zelf kunt doen bij schouderpijn
Tussen de behandelingen door doet u zelf veel voor het herstel.
Slaap niet op de pijnlijke kant. Lig op de andere zij met een kussen voor uw buik waar de arm op rust, of op de rug met een klein kussen onder de bovenarm.
Blijf de arm gebruiken. Een schouder die u stilhoudt, wordt stijver. Doe wat lukt onder schouderhoogte. Napijn die binnen een dag zakt, mag.
Zet uw werkplek dichtbij. Toetsenbord en muis vlak voor u, ellebogen langs het lichaam, scherm op ooghoogte. Sta elk half uur even op.
Gebruik warmte voor het oefenen. Een warme douche of een warmtekussen maakt de spieren rond de schouder soepeler.
Bouw werk boven het hoofd langzaam op. Ramen zemen of de heg knippen pakt u pas weer op als heffen vrij gaat. Zware tassen draagt u zolang aan de goede kant.
Wordt manuele therapie bij schouderklachten vergoed?
Manuele therapie valt onder de aanvullende verzekering en gaat niet van uw eigen risico af. Wat uw polis dekt en wat een behandeling kost, staat bij tarieven en vergoeding.
Een verwijzing is niet nodig. U belt of boekt online, ook vanuit Bussum, Naarden, Huizen of Loosdrecht.
Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell. Tekst bijgewerkt september 2026.
Ja, binnen de pijngrens. Wandelen, fietsen en oefeningen voor de benen gaan altijd door. Zwemmen en sporten met de arm boven het hoofd stelt u in de pijnfase uit. In de stijve fase en tijdens het ontdooien is bewegen juist goed, zolang u niet forceert. Uw behandelaar zegt per fase wat voor uw sport verstandig is.
Gaat een frozen shoulder vanzelf over?
Het ontdooien komt vanzelf, maar het duurt lang. Wat u onderweg wel in de hand hebt, is hoeveel beweging u vasthoudt. Wie in de stijve fase binnen de pijngrens blijft bewegen, hoeft bij het ontdooien minder terug te winnen. Daarom behandelen we elke fase anders: zacht als het pijnlijk is, steviger als de schouder vooral stijf is.
Wordt de schouder zelf gemanipuleerd?
Zelden. Het schoudergewricht is daar te beweeglijk voor. Als het past, manipuleren we de bovenrug of de onderste nek, zodat het schouderblad ruimte krijgt. Het knappende geluid dat u dan hoort, is gas dat vrijkomt in het gewrichtsvocht, geen bot dat verschuift. We doen het alleen na screening en met uw toestemming, en zonder manipulatie behandelen kan ook.
Wanneer is een echo van de schouder nodig?
Niet standaard. Het onderzoek met de handen zegt al veel over kapsel, gewricht en nek. Twijfelen we of een pees gescheurd is, of er een verkalking in zit of een slijmbeurs ontstoken is, dan maakt de fysiotherapeut van MoveWell een echo. Dat gebeurt in dezelfde praktijk en bepaalt mee of shockwave zinvol is.
Bel of boek online, een verwijzing is niet nodig
Wilt u weten of uw schouderpijn uit het gewricht, het kapsel of de nek komt? Bel 035 760 06 45 of boek online. Manueel therapeut Hilversum zit in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, en is op maandag en donderdag open tot 21:00 uur. Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell.
Maak een afspraak bij Niels van der Meulen of Niels van Laanen
