Kraken bij manuele therapie: wat het is en of het gevaarlijk is

Een manipulatie rekt het gewrichtskapsel kortdurend op. Dat kapsel zit vol zenuwuiteinden die de spanning in het gewricht meten. Die krijgen een korte, stevige prikkel, en het ruggenmerg reageert daarop door de spieren rond het gewricht te laten ontspannen. Dat merkt u direct: de nek of rug voelt losser en u kunt verder draaien of buigen dan een minuut ervoor. Ook de pijnverwerking verandert even, waardoor het gewricht minder gevoelig aanvoelt. Dat effect duurt uren tot dagen, geen weken. Wat u daarna doet, bepaalt of de winst blijft: bewegen en de oefening die u hebt meegekregen. Het effect zit dus niet in het geluid, maar in de beweging en in wat uw zenuwstelsel daarmee doet.

Een eerlijk antwoord in twee delen. Voor bijna iedereen is een nekmanipulatie door een manueel therapeut veilig. Maar ernstige complicaties zijn beschreven, en die verzwijgen we niet. Het gaat dan om schade aan een bloedvat in de nek, met in het uiterste geval een herseninfarct als gevolg. Dat komt zeer zelden voor; hoe zelden is lastig te zeggen, omdat vaak niet te bewijzen is of de manipulatie de oorzaak was of dat het bloedvat al beschadigd was voordat iemand met nekpijn hulp zocht. Zeer zeldzaam is niet nul. Daarom gaat er altijd een onderzoek aan vooraf.

Wat de manueel therapeut vooraf onderzoekt

Hij vraagt door op signalen die bij een bloedvatprobleem passen: een nekpijn of hoofdpijn die anders is dan u kent, duizeligheid, dubbelzien, moeite met spreken of slikken. Hij vraagt naar risicofactoren zoals een hoge bloeddruk, roken, bloedverdunners en vaatproblemen in de familie. Daarna test hij de banden van de bovenste nek en kijkt hij hoe uw nek reageert op de stand waarin hij zou manipuleren. Twijfelt hij, dan manipuleert hij niet en kiest hij mobilisatie of tractie. Dat is geen tweede keus.

Toestemming

De manueel therapeut legt uit wat hij wil doen, wat u voelt en wat het risico is, en vraagt dan of u dat wilt. Zegt u nee, dan is dat het antwoord. U hoeft daar geen reden voor te geven.

Napijn is normaal

Na een nekmanipulatie voelt een deel van de mensen een dag stijfheid, spierpijn of een lichte hoofdpijn. Dat hoort erbij en trekt binnen een dag weg. Voelt u iets wat u niet herkent, bel dan meteen. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Bij de lage rug en de bovenrug is het risico van een manipulatie kleiner dan bij de nek. Er lopen geen grote bloedvaten langs de wervels en de gewrichten zijn groter en steviger. Complicaties na een rugmanipulatie zijn uitzonderlijk; het meest voorkomende gevolg is een dag napijn, alsof u een zware training hebt gedaan. Toch onderzoekt de manueel therapeut de rug net zo zorgvuldig als de nek: eerst uw zenuwen, uw botkwaliteit en uw voorgeschiedenis, dan pas de techniek. Hoe die keuze verloopt, leest u op de pagina over de behandeling bij de manueel therapeut.

Wanneer we niet manipuleren

Er zijn situaties waarin de manueel therapeut geen manipulatie doet, ook niet als u erom vraagt: een verse breuk of een recent ongeval, ernstige botontkalking, een ontstoken gewricht zoals bij reuma in een actieve fase, een instabiele wervelkolom na een operatie, of uitval van kracht of gevoel door een zenuw die klem zit. Dan werkt hij met mobilisatie, tractie en oefeningen, of hij bespreekt met u wat wel kan. Zo werken we bij lage rugpijn net zo goed als bij de nek.