Hoofdpijn vanuit de nek en duizeligheid: wat de manueel therapeut doet
Hoofdpijn vanuit de nek begint bovenin de nek en voelt u in het achterhoofd, de slaap of achter een oog. Duizeligheid vanuit de nek voelt licht en onvast, niet draaierig. Bij Manueel therapeut Hilversum onderzoeken we de bovenste nekwervels, testen we eerst of behandelen veilig is en werken we daarna met mobilisatie, spiertechnieken en oefeningen.
Direct onder de schedel zitten de bovenste nekwervels, met kleine zenuwen die naar het achterhoofd lopen. Hoe dat gebied gebouwd is, leest u in de bovenste nek.
Die zenuwen komen in de hersenstam samen met de zenuw die pijn uit voorhoofd, slaap en ogen doorgeeft. De hersenen houden die twee bronnen niet goed uit elkaar. Een geprikkeld gewricht bovenin de nek voelt u daardoor als pijn in het hoofd. Sten Hofstad legt het in de podcast zo uit:
“Het cervicogeen wordt een beetje afgeleid uit de nek. (…) En als daar iets op slot raakt of overprikkelt (…), dan noem je dat cervicogene hoofdpijn. (…) Vaak is dat meer ook aan één kant. Die hoofdpijnen kunnen ook behoorlijk heftig zijn. Is een beetje gerelateerd aan de nekbeweging.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar van MoveWell, in BeweegBeter #14
De nek is de bron, het hoofd de plek waar u het voelt. Daarom behandelen we de nek; zie ook manuele therapie bij nekpijn.
Hoe herkent u hoofdpijn vanuit de nek?
De pijn begint in de nek of het achterhoofd en trekt naar voren. Hij zit aan één kant, wisselt zelden van kant en wordt erger bij omkijken, lang lezen of achteruit inparkeren. Dof en zeurend, niet kloppend.
Migraine voelt anders: kloppend, in aanvallen, met misselijkheid en last van licht en geluid. Spanningshoofdpijn zit als een band om het hoofd en hangt minder af van de stand van de nek. Ze lopen ook door elkaar: een stijve nek lokt bij sommige mensen extra migraineaanvallen uit. Een diagnose migraine stellen wij niet. We onderzoeken of de nek meedoet, en hoeveel.
Bestaat de hoofdpijn al lang, dan is het pijnsysteem zelf soms gevoeliger geworden. Wat dat betekent, leest u in pijn zit ook in het brein.
Hoe ontstaat duizeligheid vanuit de nek?
Uw evenwicht komt uit drie bronnen: het binnenoor, de ogen en de nek. Bovenin de nek melden kleine spieren en gewrichten steeds hoe het hoofd op de romp staat.
Is de nek stijf of pijnlijk, dan klopt die melding niet meer met wat ogen en binnenoor zeggen. U voelt zich licht, zweverig of onvast, alsof u op een boot loopt. De kamer draait niet. Cervicogene duizeligheid wordt erger bij nekbewegingen en na lang in één houding zitten, en gaat bijna altijd samen met nekpijn of hoofdpijn.
We onderzoeken eerst of de nek de bron is. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.
Wat zijn de oorzaken van hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek?
Het is bijna altijd een optelsom van belasting op de bovenste nek.
Beeldscherm en houding
Hangt het hoofd uren iets naar voren naar een scherm, dan knikt het bovenin de nek naar achteren om recht vooruit te kijken. Die gewrichten worden de hele dag samengedrukt. Aan het eind van de werkdag komt de hoofdpijn.
Stress en kaakklemmen
Bij spanning trekt u de schouders op en klemt u de kaken, ook in uw slaap. Sten legt in de podcast uit waarom dat hoofdpijn geeft:
“Net zoals we in de nek hebben, dat het kan uitstralen als de spier heel veel onder spanning staat, of het gewricht (…), zo kan het ook vanuit de kaak. Zitten relatief de sterkste spieren van je hele lichaam in je kaak. En die kunnen dus daardoor ook wel heel erg vast gaan staan. Zeker knarsers en klemmers. En dat kan ook echt hoofdpijn geven.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar van MoveWell, in BeweegBeter #14
Een te hoog of te plat kussen houdt de nek de hele nacht in een knik. Na een whiplash blijven de bovenste nekgewrichten soms maanden geprikkeld. En met de jaren verliezen de gewrichten ruimte en reageren ze sneller op belasting.
We voelen wervel voor wervel hoe ver C1, C2 en C3 bewegen en of drukken op een gewricht uw hoofdpijn oproept. We testen de ogen, uw evenwicht en de bloedvaten en banden bovenin de nek. Die screening hoort bij elke behandeling van de bovenste nek.
Daarna mobilisatie: rustige, herhaalde bewegingen van de bovenste nekgewrichten tot de grens van wat gaat. Bij een gevoelige nek kiezen we zachte technieken, zoals druk op de spiertjes onder de schedel terwijl u langzaam knikt. Manipulatie, een korte, snelle impuls op één gewricht, doen we alleen na de screening en met uw toestemming. Lees ook is manipulatie veilig?
De KNGF-richtlijn nekpijn en de NVMT zeggen hetzelfde: behandelen en oefenen samen werkt beter en langer dan een van beide alleen. Bij iedereen werkt het niet, zeker niet als de klacht al jaren bestaat.
Drie oefeningen voor de bovenste nek, de schouders en het scherm. Meer op oefeningen voor de nek. Wordt u duizelig of neemt de hoofdpijn toe tijdens een oefening, stop dan en bespreek het bij uw volgende afspraak.
Kin naar de borst met lichte druk van de hand
Past ook in de eerste dagen.
Door de kin met de hand iets naar binnen te duwen, verschuift de rek naar hoog in de nek: precies waar deze hoofdpijn begint.
Zit rechtop.
Beweeg de kin naar de borst.
Duw met de hand de kin licht naar binnen tot u meer spanning voelt in de nek.
Houd vast zolang met uw behandelaar is afgesproken.
Advies: 3× herhalen, 1 set, 15 seconden rust.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Schouderbladen naar elkaar met de onderarmen naar buiten
Past ook in de eerste dagen.
Gaat ronde schouders tegen en past tussendoor op uw werkstoel, zonder hulpmiddel.
Zit rechtop met de ellebogen in de zij, 90 graden gebogen, onderarmen naar buiten.
Trek de schouderbladen naar elkaar toe.
De armen draaien daardoor nog verder naar buiten. Houd kort vast.
Ontspan en herhaal.
Advies: 10× herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Uw telefoon gebruiken zonder uw nek te belasten
Past ook in de eerste dagen.
Til de telefoon op in plaats van het hoofd te laten zakken. Dat scheelt de bovenste nek veel werk.
Zit rechtop op een stoel met het bekken in de middenstand.
Houd de schouders laag en til de telefoon met één arm op tot ooghoogte.
Het hoofd maakt hooguit een klein knikje om te lezen.
Steun de elleboog in de andere hand; bij typen met twee handen de rug tegen de leuning.
Advies: 1× herhalen, 1 set.
Bespreek met uw manueel therapeut of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Hoe lang duurt het herstel van hoofdpijn vanuit de nek?
Bestaat de hoofdpijn enkele weken, dan rekenen we op vier tot zes behandelingen met een week ertussen. Het onvaste gevoel heeft soms wat langer nodig.
Bestaat de hoofdpijn al maanden of jaren, reken dan op zes tot tien behandelingen en op oefeningen die u daarna blijft doen. Na elke drie behandelingen kijken we samen of het werkt. Lees wat patiënten uit Bussum, Laren en Weesp zeggen op de ervaringenpagina.
Wat u zelf kunt doen bij hoofdpijn vanuit de nek
Onderbreek het scherm. Scherm op ooghoogte, en elk half uur even opstaan.
Let op uw kaak. Merkt u dat u klemt, laat de tanden dan los van elkaar en de tong rustig in de mond liggen.
Kies een kussen dat de nek recht houdt. Op de zij iets hoger, op de rug platter. Buikslapen is bij deze hoofdpijn geen goed idee.
Adem de schouders omlaag. Adem lang uit en laat de schouders zakken, zodra u merkt dat ze omhoog kruipen.
Houd twee weken een hoofdpijndagboek bij. Schrijf op wanneer de hoofdpijn komt, na welke houding en hoe u sliep. Dat helpt ons bij het onderzoek.
Vergoeding en afspraak
U betaalt manuele therapie uit de aanvullende verzekering, zonder eigen risico; de details staan bij tarieven en vergoeding. Een afspraak maakt u met Niels van der Meulen of Niels van Laanen via afspraak maken.
Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell. Tekst bijgewerkt september 2026.
Een afspraak maken bij hoofdpijn of duizeligheid vanuit de nek
Veelgestelde vragen over hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek
Kan hoofdpijn vanuit de nek elke dag aanwezig zijn?
Ja. Anders dan migraine komt hoofdpijn vanuit de nek niet in aanvallen, maar hangt hij aan de belasting van de nek. Wie elke dag lang achter een scherm zit of ‘s nachts klemt, heeft dus soms ook elke dag hoofdpijn, oplopend in de loop van de dag. Zodra de bovenste nek losser beweegt en de spieren ontspannen, worden de dagen met hoofdpijn minder.
Helpt manipulatie van de nek tegen hoofdpijn?
Soms, maar het is zelden nodig. Een manipulatie van de bovenste nek doen we alleen na een screening van bloedvaten en banden, en alleen met uw toestemming. Met mobilisatie en spiertechnieken bereiken we bij deze hoofdpijn in de regel hetzelfde, iets langzamer en zonder het knappende geluid. Zelf aan uw nek draaien tot hij knapt, raden we af: u weet niet welk gewricht u raakt.
Mag ik autorijden met duizeligheid vanuit de nek?
Bij een licht, onvast gevoel dat vooral bij nekbewegingen opkomt, rijden de meeste mensen gewoon, maar omkijken en achteruit inparkeren zijn dan lastiger. Voelt u zich achter het stuur niet zeker, rij dan niet en laat de nek eerst onderzoeken. Uw behandelaar bespreekt met u wat verstandig is. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.
Kan hoofdpijn vanuit de nek ook bij kinderen en jongeren voorkomen?
Ja, en steeds vaker. Uren op een telefoon met het hoofd voorover en lang zitten in de klas belasten dezelfde bovenste nekwervels als bij volwassenen. We onderzoeken jongeren op dezelfde manier en behandelen met mobilisatie en oefeningen; een manipulatie doen we bij hen vrijwel nooit. Verandert het schermgebruik, dan zien we het resultaat snel.
Zonder verwijzing, voor Hilversum en heel het Gooi
Wilt u weten of uw hoofdpijn of duizeligheid uit de nek komt? Bel 035 760 06 45 of boek online. Manueel therapeut Hilversum zit aan de Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, op maandag en donderdag open tot 21:00 uur. Manueel therapeut Hilversum, onderdeel van MoveWell.
Laat uw nek onderzoeken bij Manueel therapeut Hilversum
