Hoofdpijn vanuit de nek en duizeligheid: wat de manueel therapeut doet

Hoofdpijn vanuit de nek begint bovenin de nek en wordt gevoeld in het achterhoofd, de slaap of achter een oog; duizeligheid vanuit de nek voelt licht en onvast, niet draaierig. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum onderzoekt de bovenste nekwervels, screent eerst op veiligheid en behandelt daarna met mobilisatie, spiertechnieken en oefeningen. De meeste mensen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen.

Hoe kan hoofdpijn uit de nek komen?

De bovenste drie nekwervels, C1 tot en met C3, zitten direct onder de schedel. Ze dragen het hoofd en maken het knikken en draaien mogelijk. Rond die wervels lopen kleine zenuwen die naar het achterhoofd gaan en daar de huid en de spieren verzorgen.

Die zenuwen komen in de hersenstam samen met de gezichtszenuw, de zenuw die pijn uit het voorhoofd, de slaap en de ogen doorgeeft. De hersenen houden die twee bronnen niet goed uit elkaar. Een geprikkeld gewricht of een strakke spier bovenin de nek wordt daardoor gevoeld als pijn in het achterhoofd, die doortrekt naar de slaap of tot achter een oog. Dat heet cervicogene hoofdpijn: hoofdpijn die uit de nek komt.

Herkenbaar is dat de pijn door de dag heen wisselt met de stand van uw nek. Bij nekhoofdpijn is de nek de bron en het hoofd de plek waar u het voelt. Daarom werkt de manueel therapeut bij deze hoofdpijn aan de nek en niet aan het hoofd. Hoe hij nekklachten in het algemeen onderzoekt en behandelt, leest u op de pagina over manuele therapie bij nekpijn.

Hoe herkent u hoofdpijn vanuit de nek?

Zo voelt hoofdpijn vanuit de nek

De pijn begint in de nek of in het achterhoofd en trekt van daaruit naar voren. Hij zit meestal aan één kant en wisselt zelden van kant. Bewegen van de nek maakt hem erger: omkijken in de auto, lang lezen, achteruit inparkeren. Vaak is de nek stijf en gevoelig als u er met de vingers op drukt, en soms voelt u dat drukken tot in het hoofd. De pijn is dof of zeurend, niet kloppend.

Migraine voelt anders. Die hoofdpijn klopt, komt in aanvallen, gaat vaak samen met misselijkheid en met last van licht en geluid, en de nek is dan meestal niet de aanleiding. Spanningshoofdpijn zit aan twee kanten, als een band om het hoofd, en hangt minder af van de stand van de nek. In de praktijk lopen de vormen door elkaar: iemand met migraine kan ook een stijve nek hebben die extra aanvallen uitlokt. De manueel therapeut stelt geen diagnose migraine; hij onderzoekt of de nek meedoet en hoeveel.

Hoe ontstaat duizeligheid vanuit de nek?

Uw evenwicht komt uit drie bronnen: het evenwichtsorgaan in het binnenoor, uw ogen en uw nek. De kleine spieren en gewrichten bovenin de nek zitten vol sensoren die melden hoe het hoofd op de romp staat. Die melding gaat naar het evenwichtssysteem in de hersenstam, waar hij wordt vergeleken met wat de ogen en het binnenoor doorgeven.

Is de nek stijf of pijnlijk, dan kloppen die signalen niet meer met elkaar. Het evenwichtssysteem krijgt van de nek een ander bericht dan van de ogen. Het gevolg is een licht, zweverig of onvast gevoel, alsof u op een boot loopt. Draaiduizeligheid, waarbij de kamer om u heen draait, hoort er niet bij. Cervicogene duizeligheid wordt erger bij nekbewegingen en na lang in één houding zitten, en gaat bijna altijd samen met nekpijn of hoofdpijn.

De manueel therapeut onderzoekt eerst of de nek de bron is en of er iets anders speelt. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Wat zijn de oorzaken van hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek?

Hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek ontstaan zelden door één ding. Meestal is het een optelsom van belasting op de bovenste nek.

Beeldschermwerk en houding

Uren met het hoofd iets naar voren naar een scherm kijken is voor de bovenste nekwervels zwaar werk. Om toch recht vooruit te kijken, knikt het hoofd bovenin de nek naar achteren. Die gewrichten worden daardoor de hele dag samengedrukt en de spiertjes onder de schedel blijven aangespannen. Tegen het eind van de werkdag komt de hoofdpijn.

Stress en kaakklemmen

Bij spanning trekt u de schouders op en klemt u de kaken, vaak zonder het te merken, ook in uw slaap. De kaakspieren en de spieren onder de schedel werken samen. Wie klemt, bouwt spanning op bovenin de nek en wordt met hoofdpijn wakker.

Slaaphouding, whiplash en slijtage

Een te hoog of te plat kussen houdt de nek de hele nacht in een knik. Na een whiplash blijven de bovenste nekgewrichten soms nog maanden geprikkeld, ook als de nekpijn zelf al minder is. Bij slijtage van de nek, gewoon bij het ouder worden, verliezen de gewrichten ruimte en reageren ze sneller op belasting.

Wat doet de manueel therapeut bij hoofdpijn vanuit de nek?

De behandeling begint met onderzoek van de bovenste nek. De manueel therapeut voelt wervel voor wervel hoe ver C1, C2 en C3 bewegen en of drukken op een gewricht uw hoofdpijn oproept. Hij test de beweging van de ogen en uw evenwicht, en hij test de bloedvaten en de banden bovenin de nek voordat hij behandelt. Die screening hoort bij elke behandeling van de bovenste nek.

Daarna kiest hij zijn techniek. Meestal begint hij met mobilisatie: rustige, herhaalde bewegingen van de bovenste nekgewrichten tot aan de grens van wat kan. Bij een gevoelige nek gebruikt hij zachte technieken, zoals druk op de spiertjes onder de schedel terwijl u langzaam knikt. Een manipulatie, de korte snelle beweging met het bekende geluid, gebeurt alleen na de screening en alleen met uw toestemming.

Spiertechnieken ontspannen de nekspieren, de kaakspieren en de schouders. Elke behandeling sluit af met een oefening voor thuis. Hoe zo’n afspraak stap voor stap verloopt, leest u op de pagina over de behandeling bij de manueel therapeut; de technieken zelf staan uitgelegd op de pagina over mobilisatie, manipulatie en tractie.

Wat zegt het onderzoek over manuele therapie bij hoofdpijn?

Welke oefeningen helpen bij hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek?

Artrose manuele therapie

Cervicogene hoofdpijn is een van de best onderzochte klachten in de manuele therapie. De KNGF-richtlijn nekpijn en de patiëntenbrochures van de NVMT beschrijven dezelfde lijn: manuele therapie gecombineerd met oefeningen vermindert bij een groot deel van de mensen de hoofdpijn en de duizeligheid vanuit de nek binnen enkele weken, en het effect houdt langer aan dan bij alleen behandelen of alleen oefenen. Wat het onderzoek niet belooft, is dat het bij iedereen werkt. Bij een deel van de mensen blijft de winst klein, vooral als de klacht al jaren bestaat.

Daarom krijgt u bij MoveWell altijd oefeningen mee. Dit zijn de drie die bij hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek het vaakst terugkomen.

Kin intrekken

Zit rechtop en kijk recht vooruit. Schuif de kin recht naar achteren, alsof u een onderkin maakt, zonder het hoofd te buigen. U voelt een rek onder de schedel. Houd twee seconden vast en laat los. Tien keer, drie keer per dag.

Schouders ontspannen met de ademhaling

Adem rustig in door de neus en trek de schouders daarbij iets op. Adem lang uit door de mond en laat de schouders zakken, verder dan u gewend bent. Laat de kaak los hangen. Vijf keer, zo vaak als u merkt dat de schouders omhoog kruipen.

Nek langzaam draaien met de ogen mee

Kijk naar een punt recht voor u. Draai het hoofd langzaam naar links terwijl de ogen meegaan, tot u weerstand voelt. Kom terug naar het midden, dan naar rechts. Vijf keer per kant, twee keer per dag. Wordt u er licht van, maak de beweging kleiner en langzamer.

Hoe lang duurt het herstel van hoofdpijn vanuit de nek?

nekpijn behandeling

Bij hoofdpijn die enkele weken bestaat, merken de meeste mensen na een tot drie behandelingen verschil: minder dagen met hoofdpijn en een nek die verder draait. Meestal zijn dan vier tot zes behandelingen genoeg, met een week ertussen. Duizeligheid vanuit de nek reageert vaak snel op het losmaken van de bovenste nek, maar het onvaste gevoel heeft soms wat langer nodig om helemaal weg te blijven.

Bestaat de hoofdpijn al maanden of jaren, dan duurt het langer. Reken dan op zes tot tien behandelingen en op oefeningen die u ook daarna blijft doen. Na elke drie behandelingen evalueert de manueel therapeut. Een garantie geven we niet. Lees wat patiënten uit Bussum, Laren en Weesp over hun behandeling zeggen op de ervaringenpagina.

Wordt manuele therapie bij hoofdpijn vergoed?

Manuele therapie wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt af van uw polis. U betaalt geen eigen risico. Staat uw aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. De tarieven en de details per verzekeraar staan op de pagina tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Een afspraak maken bij hoofdpijn of duizeligheid vanuit de nek

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Veelgestelde vragen over hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek

Kan hoofdpijn vanuit de nek elke dag aanwezig zijn?

Ja. Anders dan migraine komt hoofdpijn vanuit de nek niet in aanvallen maar hangt hij aan de belasting van de nek. Wie elke dag lang achter een scherm zit of ‘s nachts klemt, kan dus ook elke dag hoofdpijn hebben, meestal oplopend in de loop van de dag. Zodra de bovenste nek losser beweegt en de spieren ontspannen, worden de dagen met hoofdpijn minder.

Helpt kraken van de nek tegen hoofdpijn?

Soms, maar het is zelden nodig. Een manipulatie van de bovenste nek doet de manueel therapeut alleen na een screening van bloedvaten en banden, en alleen met uw toestemming. Bij hoofdpijn vanuit de nek bereikt hij met mobilisatie en spiertechnieken meestal hetzelfde, iets langzamer maar zonder het geluid. Zelf uw nek kraken raden we af: u weet niet welk gewricht u raakt.

Mag ik autorijden met duizeligheid vanuit de nek?

Bij een licht, onvast gevoel dat vooral bij nekbewegingen opkomt, rijden de meeste mensen gewoon, maar omkijken en achteruit inparkeren kunnen lastig zijn. Voelt u zich achter het stuur niet zeker, rij dan niet en laat de nek eerst onderzoeken. De manueel therapeut bespreekt met u wat verstandig is in uw situatie. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Welk kussen is goed bij hoofdpijn vanuit de nek?

Een kussen dat de nek in het verlengde van de rug houdt, in uw favoriete slaaphouding. Op de zij is dat vaak een iets hoger kussen, op de rug een platter. Buikslapen houdt de nek de hele nacht gedraaid en is bij deze hoofdpijn af te raden. Een duur speciaal kussen is niet nodig; test een week of het ochtendgevoel verandert.

Kan hoofdpijn vanuit de nek ook bij kinderen en jongeren voorkomen?

Ja, en steeds vaker. Uren op een telefoon met het hoofd voorover en lang zitten in de klas belasten dezelfde bovenste nekwervels als bij volwassenen. De manueel therapeut onderzoekt bij jongeren op dezelfde manier en behandelt met mobilisatie en oefeningen; een manipulatie doet hij bij hen vrijwel nooit. Meestal is het resultaat snel zichtbaar zodra het schermgebruik verandert.

Zonder verwijzing, voor Hilversum en heel het Gooi

Wilt u weten of uw hoofdpijn of duizeligheid uit de nek komt? Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell zit aan de Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, op maandag en donderdag open tot 21:00 uur. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?