Pijn en brein: het alarm dat afgaat zonder brand

Pijn en brein werken nauw samen: pijn is een alarm dat uw zenuwstelsel afgeeft, en bij langdurige rug- of nekpijn staat dat alarm soms te gevoelig. Dat klinkt als slecht nieuws, maar het is het tegendeel. Een alarm dat te scherp staat, stelt u met bewegen, slaap en uitleg weer bij, en daar helpen wij u bij in de praktijk in Hilversum.

Pijn is een ervaring, geen meetlat voor schade

U bukt naar de vaatwasser en het schiet in uw rug. Het voelt alsof er iets knapt. Logisch dat u dan denkt dat er iets kapot is.

Toch klopt dat lang niet altijd. In onze podcast BeweegBeter, opgenomen in de praktijk aan de Hoge Naarderweg, kreeg Niels van der Meulen de vraag wat pijn eigenlijk is. Zijn antwoord:

“Het komt er eigenlijk op neer dat het een ervaring is. Dat is een heel belangrijk kenmerk. (…) En dat is misschien ook wel meteen een belangrijke takeaway van vandaag: dat het niet altijd hoeft te gaan om daadwerkelijke weefselschade, zoals ze dat noemen.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

Dat maakt de pijn niet minder echt. Het betekent wel dat de hoeveelheid pijn weinig zegt over de hoeveelheid schade.

Bij een gebroken been werkt het alarm precies goed

Er is pijn die gewoon klopt met wat er gebeurt. U stoot uw teen, u breekt een been. Dan wil uw lichaam dat u stopt, en dat is verstandig.

“Simpel voorbeeld: je breekt je been, en dan is het maar goed dat we niet doorlopen. Dus dan werkt het pijnsysteem hartstikke goed, omdat het direct in relatie staat tot weefselschade.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

Bij een verse blessure is pijn een betrouwbare boodschapper. Bij rug- of nekpijn die al maanden duurt, ligt dat anders. Het weefsel is dan allang hersteld. Het alarm gaat nog steeds af.

Het brandalarm gaat af, maar er is geen brand

In een latere aflevering gebruikt Niels een beeld dat bij veel patiënten blijft hangen.

“Heb je een brandalarm thuis, en stel dat het keer op keer afgaat, en je blijft maar zoeken naar een brandje, en het huis staat nog steeds niet in de fik, dan is misschien het probleem meer gelegen in het brandalarm zelf.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #21

Bij langdurige pijn zit het probleem dus lang niet altijd in het huis. Het zit in de afstelling van het alarm. Uw zenuwstelsel is gevoeliger geworden en geeft eerder een signaal door. Het is geen inbeelding. Het is een systeem dat te hard zijn best doet.

Na een slechte nacht ligt de drempel lager

Niels gebruikt in de podcast het woord prikkeldrempel. Stel u een lat voor. Blijft wat u voelt eronder, dan merkt u niets; gaat het erover, dan doet het pijn. Die lat ligt niet elke dag even hoog.

“Misschien nog kenmerkend is als het als het ware constant, jaar in jaar uit, een beetje wappert: dan gaat het weer goed en dan gaat het weer minder goed. Die kennen we, heel veel mensen. Heb je ‘s nachts slecht geslapen, dan is die prikkeldrempel weer net een beetje omlaag gegaan, waardoor uiteindelijk die pijn weer wel net gevoeld wordt.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

Gedoe op het werk of weken zonder beweging duwen de lat ook omlaag. Daarom vraagt Niels bij de eerste afspraak naar uw slaap, uw werk en hoe fit u bent. Fitheid dempt pijn, zegt hij erbij.

Aan die lat draait u dus zelf mee. Dat is precies de reden dat er iets te doen is.

Een nieuw horloge voelt u maar één dag

Uw brein filtert de hele dag prikkels weg die er niet toe doen. U merkt dat zodra u iets nieuws draagt.

“Stel dat je een nieuw horloge hebt. De eerste dag voel je dat, op een gegeven moment denkt het brein: nou, blijkt maar niet zo interessant, die prikkel, om elke keer door te geven. Ik filter dat eruit.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

Met pijn werkt het net zo. Een rug die steeds weer veilig buigt en tilt, leert het alarm dat dat geen gevaar is. Niet in een dag, wel met herhaling.

Wat wij ermee doen

Eerst de pijn dempen, dan het alarm bijstellen

manueel beweging

In de behandelkamer werken we van twee kanten. Zit een gewricht in uw rug of nek vast, dan maken we het eerst los met mobilisatie of, als u dat wilt, een manipulatie. Dat geeft ruimte en de pijn zakt. Daarna komt het werk dat blijft: bewegen en trainen.

“En dan niet per se met het klassieke idee van sterker worden of zo, maar training op zichzelf heeft al een enorm pijndempend effect.”

Niels van der Meulen, manueel therapeut bij MoveWell, in BeweegBeter #3

U hoeft dus niet eerst pijnvrij te zijn om te beginnen. We bouwen op vanaf wat nu lukt, in onze oefenruimte of thuis met de oefeningen voor de rug. Hoe een afspraak verloopt, leest u bij de behandeling.

Waarom dit goed nieuws is bij langdurige rug- of nekpijn

chiropractor hilversum

Wie al jaren rugpijn heeft, denkt al snel dat er iets blijvend mis is. Maar als het alarm de hoofdrol heeft, ligt er juist ruimte. Een gevoelig systeem wordt rustiger als u beter slaapt, fitter wordt en merkt dat bewegen veilig is.

Sten Hofstad, de eigenaar van de praktijk, beschrijft nekpijn zonder één aanwijsbare oorzaak in de podcast als een mengsel van kleine dingen die samen klachten geven:

“Dat noemen we een beetje een soort cocktail van verschillende factoren.”

Sten Hofstad, praktijkeigenaar van MoveWell, in BeweegBeter #13

Lees meer over lage rugpijn, over nekpijn en over wat een MRI of röntgenfoto bij rugpijn wel en niet laat zien.

Alarm of schade: dat zoeken we samen uit

onderrug klachten manueel therapeut

Of uw pijn vooral uit het alarm komt of uit een gewricht dat vastzit, ziet u zelf niet. Dat onderzoeken we, en vaak pakken we allebei aan. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Manuele therapie valt onder uw aanvullende verzekering en raakt uw eigen risico niet; wat uw polis vergoedt, ziet u op tarieven en vergoeding. Een afspraak maakt u bij Niels van der Meulen of Niels van Laanen via afspraak maken.

Luister de hele aflevering: BeweegBeter #3, Pijn zit (ook) in het brein. Het brandalarm komt uit BeweegBeter #21, Fibromyalgie.

MoveWell in Medisch Centrum Dudokpark

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Even sparren over uw rug of nek

Bel 035 760 06 45 of boek online. U vindt ons in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum.

Een afspraak bij Niels van der Meulen of Niels van Laanen