MRI en röntgen bij rugpijn: wat een scan wel en niet vertelt

Een MRI bij rugpijn laat precies zien hoe de tussenwervelschijven, zenuwen en weke delen eruitzien, maar niet waar uw pijn vandaan komt. Uitpuilingen en slijtage staan ook op de scans van mensen zonder klachten, en daarom kijkt de manueel therapeut van MoveWell in Hilversum eerst naar hoe uw rug beweegt en pas daarna naar het plaatje. Hebt u een scanverslag, neem het mee: hij leest het met u door en vertaalt het naar wat het voor de behandeling betekent.

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45

Wat laat een röntgenfoto van de rug zien?

Een röntgenfoto laat bot zien, en weinig anders. U ziet de wervels, de ruimte ertussen en de stand van de wervelkolom: staat hij recht, is er een bocht opzij, staat een wervel iets naar voren ten opzichte van de wervel eronder. Ook slijtage is zichtbaar: een smallere ruimte tussen twee wervels, kleine botrandjes aan de wervelranden, dichter bot rond de facetgewrichten.

Wat u niet ziet, is alles wat zacht is. De tussenwervelschijf zelf, de zenuwen, de banden, de spieren en het gewrichtskapsel zijn op een röntgenfoto onzichtbaar. Een röntgenfoto zegt daarom veel over de bouw van uw rug en weinig over waarom hij pijn doet. Een arts vraagt hem vooral aan om een breuk of een afwijking in het bot uit te sluiten.

Wat laat een MRI bij rugpijn zien?

Een MRI werkt met een magneetveld en laat juist het zachte weefsel zien, laag voor laag, van opzij en van boven. Daarom kiest een arts bij rugpijn met uitstraling voor een MRI en niet voor een röntgenfoto.

De tussenwervelschijf

Op een MRI ziet u of een schijf uitpuilt, of de kern naar buiten is gekomen (een hernia) en of de schijf zijn vocht kwijt is.

De zenuw en het zenuwkanaal

De MRI toont of een uitpuiling tegen een zenuwwortel drukt en of het kanaal waar het ruggenmerg en de zenuwen doorheen lopen nauwer is geworden. Daar zoekt een neuroloog of neurochirurg naar bij uitval.

Spieren, banden en gewrichten

Ook de facetgewrichten, de banden en de spieren naast de wervelkolom zijn zichtbaar: vocht in een gewricht, een verdikt kapsel, een spier die dunner is geworden. De radioloog beschrijft dit in het verslag, vaak in termen die zorgelijk klinken.

Waarom staan er afwijkingen op de MRI van mensen zonder rugpijn?

Uitpuilende schijven, slijtage van de facetgewrichten en een smallere tussenwervelruimte komen ook voor bij mensen die nooit rugpijn hebben gehad. Boven de veertig is een MRI zonder een van die bevindingen eerder uitzondering dan regel. Onderzoekers die scans maakten van mensen zonder klachten, vonden daar hetzelfde als bij mensen met pijn.

Dat betekent niet dat de scan fout is. Het betekent dat een uitpuiling of slijtage gewoon bij een rug hoort die veertig, vijftig of zestig jaar gebruikt is, zoals grijze haren bij een hoofd horen. De vraag is niet of er iets op de scan staat, maar of wat erop staat past bij uw klacht. Een uitpuiling links op de scan verklaart geen uitstraling naar het rechterbeen.

Daarom leest de manueel therapeut een verslag altijd naast uw verhaal en naast het onderzoek van uw rug, nooit los daarvan.

Maak een afspraak

Wanneer is een MRI of röntgenfoto bij rugpijn wel zinvol?

Bij de meeste rugpijn is een scan in de eerste weken niet nodig, en de richtlijnen voor artsen en fysiotherapeuten zeggen dat ook. Een scan verandert dan niets aan de behandeling.

Er zijn situaties waarin een scan wel zinvol is. Bij uitval: een voet die niet meer optilt, kracht die uit een been wegzakt, gevoel dat verdwijnt. Bij uitstraling die na weken van behandeling niet minder wordt, of pijn die toeneemt terwijl u alles goed doet. En als een arts een operatie of een injectie overweegt: dan wil de specialist precies weten welke zenuw en welke schijf het betreft.

Of een scan nodig is, beslist een arts. De manueel therapeut geeft u zijn bevindingen mee als hij vindt dat een arts ernaar moet kijken. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Bel 035 760 06 45

Wat doet de manueel therapeut met uw scanverslag?

Hij leest mee. Neem het verslag mee naar de eerste afspraak. De manueel therapeut leest de termen die de radioloog gebruikt en vertaalt ze naar gewone taal: wat een bulging is, wat een protrusie is, wat degeneratie graad twee betekent en wat niet.

Daarna legt hij het verslag naast wat hij zelf vindt. Zit de pijn op de plek die de scan aanwijst? Past de uitstraling bij de zenuw die op de scan bekneld lijkt? Kan hij de pijn opwekken door de rug in een bepaalde richting te bewegen? Klopt het, dan weet hij welke technieken hij wel en niet gebruikt. Klopt het niet, dan zegt hij dat en gaat hij uit van het bewegingsonderzoek.

Wat hij niet doet, is de behandeling laten bepalen door het beeld alleen. Een scan is een foto van een moment, van een rug die stil ligt in een buis. Uw pijn ontstaat als u beweegt, tilt, zit en opstaat, en dat ziet de scan niet.

Maak een afspraak

Is slijtage op de foto een vonnis voor uw rug?

Wat slijtage in het verslag wel en niet betekent

Nee. Het woord slijtage klinkt als een auto die op is. Een rug werkt anders.

Slijtage is leeftijd, geen ziekte

Slijtage, in het verslag vaak degeneratie of artrose, is de normale aanpassing van bot, kraakbeen en schijf aan tientallen jaren belasting. De schijven verliezen vocht en worden platter, de facetgewrichten krijgen meer druk en maken extra bot aan, de wervels komen dichter bij elkaar. De hoeveelheid slijtage op de foto voorspelt slecht hoeveel pijn iemand heeft: er zijn mensen met een verslag vol afwijkingen die hardlopen, en mensen met een schone scan die nauwelijks kunnen zitten.

Wat de manueel therapeut bij slijtage doet

Een gewricht met slijtage heeft minder speling en wordt sneller stijf en pijnlijk als het weinig beweegt. Precies daar werkt manuele therapie: mobilisatie geeft het gewricht zijn ruimte terug, spiertechnieken halen de spanning eraf, en oefeningen zorgen dat het beweeglijk blijft. De slijtage zelf verandert niet, uw rug beweegt wel beter. Bij lage rugpijn met slijtage is dat het verschil tussen een rug die meedoet en een rug die u ontziet.

Waarom zegt het bewegingsonderzoek meer dan de foto bij rugpijn?

Omdat pijn een gedrag heeft, en een foto niet. De manueel therapeut laat u buigen, strekken, draaien en opzij bewegen en let op wanneer de pijn komt, waar hij naartoe trekt en of hij bij herhalen minder of meer wordt. Hij drukt wervel voor wervel om te voelen welk niveau stroef is en welk niveau pijn geeft. Hij test kracht, reflexen en gevoel in de benen.

Dat onderzoek vertelt hem waar de pijn nu vandaan komt en in welke richting hij verbetert. Een hernia met uitstraling die bij herhaald strekken minder wordt, is een andere hernia dan een die bij strekken erger wordt, terwijl beide op de MRI hetzelfde plaatje geven. De behandeling verschilt, het plaatje niet. Lees wat patiënten uit Bussum, Huizen en Baarn zeggen over hun rug op onze ervaringenpagina.

Rugpijn met of zonder scan: zo verloopt de eerste afspraak

Een verwijzing hebt u niet nodig, en een scan ook niet. De eerste afspraak duurt ongeveer drie kwartier: gesprek, bewegingsonderzoek en meestal een eerste behandeling. Hebt u een verslag, dan nemen we dat door. Hebt u er geen, dan weet de manueel therapeut na het onderzoek meestal genoeg om te beginnen. De meeste mensen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen; is dat bij u zo, dan zegt hij dat eerlijk en bespreekt hij of een arts naar uw rug moet kijken.

Vergoeding. Manuele therapie wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt af van uw polis. U betaalt geen eigen risico. Staat uw aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling; de details staan op de pagina tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Rugpijn en een scanverslag? De manueel therapeut leest mee

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Meer info

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Meer info

Veelgestelde vragen over mRI en röntgen bij rugpijn

Kan de manueel therapeut zelf een MRI aanvragen?

Nee. Een MRI of röntgenfoto wordt aangevraagd door een arts. De manueel therapeut kan wel zijn bevindingen op papier zetten als hij vindt dat een scan zinvol is, zodat de arts weet waarom. Andersom werkt het ook: hebt u al een scan, dan gebruikt hij het verslag bij het onderzoek en de keuze van de technieken.

Mag ik manuele therapie krijgen als op de MRI een hernia staat?

In de meeste gevallen wel. Een hernia op de scan is geen reden om de rug niet te behandelen; de manueel therapeut kiest dan technieken die de druk op de zenuw verminderen, zoals tractie en mobilisatie in de richting die uw pijn vermindert. Bij uitval of toenemende klachten overlegt hij eerst met de arts. Een manipulatie doet hij alleen na screening en met uw toestemming.

Moet ik mijn scanverslag meenemen naar de eerste afspraak?

Ja, graag. Neem het verslag van de radioloog mee, of de brief van de specialist, op papier of op uw telefoon. De manueel therapeut leest het met u door, legt de termen uit en vergelijkt het met wat hij bij het onderzoek vindt. Hebt u geen verslag, dan is dat geen probleem; het onderzoek van uw rug is voor de behandeling belangrijker dan de foto.

Is een MRI van de rug schadelijk?

Nee. Een MRI werkt met een magneetveld en radiogolven, zonder straling. Een röntgenfoto gebruikt wel een kleine hoeveelheid straling, die bij een enkele foto verwaarloosbaar is. Het nadeel van een scan zit niet in de techniek, maar in de uitkomst: een verslag vol slijtage kan mensen bang maken om te bewegen, terwijl bewegen juist is wat een pijnlijke rug nodig heeft.

Zonder verwijzing, meestal binnen een paar dagen terecht

Wilt u weten wat uw verslag betekent en wat manuele therapie bij uw rugpijn kan doen? Bel 035 760 06 45 of boek online. U vindt MoveWell in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, op maandag en donderdag tot 21:00 uur open. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45