Kaakklachten en de nek: waarom kaak en nek elkaar beïnvloeden

Kaakklachten en manuele therapie horen bij elkaar, omdat het kaakgewricht en de bovenste nek samen bewegen, samen aanspannen en vaak samen pijn doen. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum onderzoekt de mondopening, de kauwspieren en de bovenste nekwervels en behandelt wat vastzit of overbelast is, met technieken in en om de kaak en oefeningen voor thuis. Speelt uw beet mee, dan stemt hij af met uw tandarts of orthodontist.

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45

Hoe werkt het kaakgewricht?

Het kaakgewricht zit vlak voor het oor, links en rechts. Leg een vinger voor uw oor en open de mond: u voelt de kop van de onderkaak bewegen. Het is een bijzonder gewricht, omdat het twee bewegingen tegelijk maakt. Bij het openen van de mond draait de kop eerst als een scharnier, en schuift hij daarna naar voren over een klein heuveltje in de schedel.

Tussen de kop en de schedel ligt een schijfje van kraakbeen dat met de kop meeschuift. Het vangt de druk op en zorgt dat de beweging soepel verloopt. Schuift dat schijfje niet netjes mee, dan hoort of voelt u een knap bij het openen of sluiten. Dat knappen is op zichzelf geen probleem.

Links en rechts werken altijd samen. Zit een kant stroef, dan wijkt de kaak bij het openen naar die kant af.

Hoe hangen kaak en bovenste nek samen?

De kaak hangt aan de schedel, en de schedel staat op de bovenste twee nekwervels. Die drie horen bij elkaar. Elke keer dat u kauwt, slikt of praat, spannen niet alleen de kauwspieren aan, maar ook de kleine spieren tussen schedel en bovenste nek die het hoofd stil houden. Andersom werkt het ook: staat het hoofd naar voren, zoals achter een beeldscherm, dan trekt de onderkaak naar achteren en veranderen de druk in het kaakgewricht en de manier waarop de tanden op elkaar komen.

Ook de zenuwen delen een gebied. De zenuw die het gevoel van het gezicht en de kaak verzorgt, komt in de hersenstam samen met de zenuwen uit de bovenste nek. Daarom geeft een stijve bovenste nek soms pijn in de kaak of bij het oor, en geeft een klemmende kaak hoofdpijn bij de slaap of aan de achterkant van het hoofd.

Welke kaakklachten ziet de manueel therapeut?

Pijn in de kaak, vlak voor het oor of in de wang, vooral bij kauwen, gapen en lang praten. Een kaak die knapt of kraakt bij het openen. Een mond die niet ver genoeg open gaat, of die ‘s ochtends stijf en moe aanvoelt. Klemmen of knarsen, vaak zonder dat u het zelf merkt, met afgesleten tanden of een pijnlijke kaak bij het wakker worden als gevolg.

Daar komen klachten bij die mensen niet meteen aan de kaak koppelen: hoofdpijn bij de slapen of achter de ogen, oorpijn of een vol gevoel in het oor zonder dat er iets met het oor is, oorsuizen, en nekklachten hoog in de nek en aan de schedelrand.

Maak een afspraak

Wat zijn de oorzaken van kaakklachten?

Een kaakgewricht raakt zelden beschadigd. Bijna altijd is het overbelast door spieren die te veel en te lang aanspannen.

Klemmen, knarsen en stress

Overdag klemt u de kiezen op elkaar bij concentratie, in de file of in een lastig gesprek. ‘s Nachts knarst u zonder het te weten. Kauwspieren zijn gebouwd voor korte klussen, niet voor uren spanning. Stress en slecht slapen maken het erger; de kaak is voor veel mensen de plek waar spanning zich als eerste vastzet.

Beeldschermwerk met het hoofd naar voren

Uren met het hoofd voor de schouders veranderen de stand van de onderkaak en belasten de bovenste nek. Daarom komen kaakklachten en nekklachten zo vaak samen.

Na de tandarts of orthodontist

Een lange behandeling met de mond wijd open, een verstandskies die eruit moest, een nieuwe kroon of een beugel die de beet verandert: het gewricht en de spieren moeten daarna opnieuw hun stand vinden. Soms blijft de kaak dan stroef of pijnlijk.

Bel 035 760 06 45

Hoe onderzoekt de manueel therapeut kaakklachten?

Eerst het gesprek: wanneer doet het pijn, knapt de kaak, klemt of knarst u, hoe slaapt u, en bent u onlangs bij de tandarts geweest. Dan meet de manueel therapeut de mondopening: hoeveel vingers passen er tussen uw tanden, wijkt de kaak bij het openen naar een kant, en waar zit de knap. Hij voelt de kauwspieren aan de buitenkant van de wang en bij de slaap, en met een handschoen ook aan de binnenkant van de mond, waar de diepe kauwspier zit die het vaakst pijn doet.

Daarna de nek: hoe ver draait het hoofd, hoe beweegt de bovenste nek, en welke nekspieren zijn gevoelig. Na het eerste onderzoek hoort u of de kaak, de nek of beide de klacht veroorzaken.

Maak een afspraak

Wat doet manuele therapie bij kaakklachten?

De behandeling van kaak en nek in stappen

De behandeling richt zich op het gewricht, de spieren en de spanning, en op de nek als die meedoet. Bijna alles gebeurt met de handen.

Mobilisatie van kaak en bovenste nek

Met een handschoen aan legt de manueel therapeut de duim op de kiezen en beweegt hij de onderkaak rustig naar beneden, naar voren en opzij. Zo krijgt het gewricht zijn ruimte terug en leert het schijfje weer mee te schuiven. De bovenste nek mobiliseert hij met kleine, rustige bewegingen van het hoofd op de eerste twee wervels. Een manipulatie van de nek doet hij alleen na screening en met uw toestemming; bij de kaak zelf is die zelden nodig.

Spiertechnieken in en om de mond

De kauwspieren behandelt hij met druk en rek, aan de buitenkant van de wang en bij de slaap, en met een handschoen aan de binnenkant van de mond op de diepe kauwspier. Dat is even gevoelig, maar geeft vaak direct ruimte.

Ontspanning en gewoontes

Klemmen en knarsen ontleert u niet met een behandeling alleen. U leert overdag opmerken wanneer de kiezen op elkaar staan, en de kaak los te laten: lippen dicht, tanden van elkaar, tong ontspannen tegen het gehemelte. Slaapt u met een bitje van de tandarts, dan blijft u dat dragen.

Welke oefeningen helpen bij kaakklachten?

Twee oefeningen, een paar keer per dag, een minuut per keer.

Tong tegen het gehemelte

Leg het puntje van de tong tegen het gehemelte, vlak achter de voortanden, en houd het daar. Open nu de mond langzaam zo ver als het gaat zonder dat de tong loslaat. De kaak maakt dan alleen de scharnierbeweging en de kauwspieren ontspannen. Tien keer.

Gecontroleerd openen voor de spiegel

Ga voor een spiegel staan en open de mond langzaam, terwijl u kijkt of de kaak recht naar beneden gaat of naar een kant afwijkt. Wijkt hij af, stuur hem dan met een vinger op de kin rustig terug naar het midden. Sluit even langzaam. Tien keer, zonder de knap op te zoeken.

Gaat de kaakpijn samen met hoofdpijn of een licht gevoel in het hoofd, lees dan ook de pagina over hoofdpijn en duizeligheid vanuit de nek. Lees wat patiënten uit Bussum, Laren en Huizen zeggen op onze ervaringenpagina.

Wanneer werkt de manueel therapeut samen met de tandarts?

Als de beet meespeelt. Staan de tanden zo op elkaar dat de kaak steeds in dezelfde scheve stand wordt gedwongen, of knarst u ‘s nachts de tanden af, dan lost manuele therapie dat niet op. Dan stemt de manueel therapeut af met uw tandarts of orthodontist: die zorgt voor een bitje of een correctie van de beet, hij zorgt dat gewricht, spieren en nek weer vrij bewegen. De meeste mensen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen.

Vergoeding. Manuele therapie bij kaakklachten wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; hoeveel behandelingen hangt af van uw polis. U betaalt geen eigen risico. Staat uw aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling; de bedragen staan op de pagina tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Kaakklachten? Kaak en nek samen onderzocht in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Meer info

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Meer info

Veelgestelde vragen over kaakklachten en de nek

Is een knappende kaak gevaarlijk?

Nee. Het knappen komt van het schijfje in het kaakgewricht dat niet helemaal soepel meeschuift bij het openen of sluiten. Veel mensen hebben het zonder ooit pijn te krijgen. Behandeling is pas nodig als het knappen pijn doet, als de mond blokkeert of niet ver genoeg open gaat, of als het samengaat met hoofdpijn of nekklachten. Dan kijkt de manueel therapeut naar kaak en nek samen.

Kan kaakpijn oorpijn geven?

Ja. Het kaakgewricht ligt vlak voor de gehoorgang en deelt zenuwen met het oor. Een overbelast kaakgewricht of een gespannen kauwspier geeft daardoor vaak een vol gevoel in het oor, oorpijn of oorsuizen, terwijl het oor zelf gezond is. Is het oor door een arts nagekeken en gezond bevonden, dan is de kaak een logische volgende plek om te onderzoeken.

Helpt een bitje tegen kaakklachten?

Een bitje van de tandarts beschermt de tanden tegen knarsen en neemt ‘s nachts een deel van de druk van het gewricht. Het maakt de kauwspieren en de nek niet los en verandert het klemmen overdag niet. Daarom werken bitje en manuele therapie vaak samen: de tandarts beschermt de beet, de manueel therapeut behandelt gewricht, spieren en nek en leert u het klemmen af.

Hoe lang duurt de behandeling van kaakklachten?

Een kaak die na een tandartsbezoek of een periode van spanning stroef is geworden, is vaak in twee tot vier behandelingen weer vrij. Klemt of knarst u al jaren, of doen kaak en nek allebei mee, dan rekent u op vier tot acht behandelingen over enkele maanden, met oefeningen en het afleren van het klemmen als grootste deel van het werk. Na elke drie behandelingen meet de manueel therapeut de mondopening opnieuw.

Zonder verwijzing, meestal binnen een paar dagen terecht

Doet uw kaak pijn bij kauwen of gapen, of klemt u zonder het te merken? Bel 035 760 06 45 of boek online. U vindt MoveWell in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, op maandag en donderdag tot 21:00 uur open. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45