Manuele therapie bij bekkenklachten en pijn in het SI-gewricht

Manuele therapie bij het SI-gewricht is bedoeld voor die zeurende pijn onder in de rug aan één kant, die opspeelt bij omdraaien in bed of uitstappen uit de auto. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum test eerst of de pijn echt uit het bekken komt en niet uit de lage rug of de heup, en maakt het gewricht daarna weer beweeglijk. Na de eerste afspraak weet u waar de pijn vandaan komt, wat de behandeling inhoudt en welke oefeningen u thuis doet.

Wat is het SI-gewricht en wat doet het?

Het bekken bestaat uit twee bekkenhelften met daartussen, aan de achterkant, het heiligbeen: de driehoekige onderkant van de wervelkolom. Waar het heiligbeen tegen een bekkenhelft aan ligt, zit het SI-gewricht, voluit het sacro-iliacale gewricht. U hebt er dus twee, links en rechts, en u kunt ze voelen als de twee kuiltjes onder in uw rug.

Het is een bijzonder gewricht. Het beweegt maar een paar millimeter en wordt op zijn plaats gehouden door de stevigste banden van het lichaam. Die kleine beweging is wel nodig: het SI-gewricht draagt het gewicht van uw romp over op de benen en vangt bij elke stap de schok op die van onderen komt. Gaat er iets mis in die overdracht, dan voelt u dat vrijwel altijd op dezelfde plek.

Bekkenpijn is geen zeldzaamheid. Van alle mensen met lage rugpijn heeft naar schatting een op de vijf de pijn eigenlijk in het SI-gewricht zitten.

Hoe herkent u pijn vanuit het SI-gewricht?

Pijn uit het SI-gewricht heeft een eigen handtekening. Herkent u zich in de meeste van deze punten, dan is de kans groot dat het bekken de oorzaak is.

Pijn onder in de rug aan één kant en in de bil

De pijn zit laag, meestal aan één kant, precies op of naast het kuiltje onder in de rug. Vaak straalt hij uit naar de bil en soms naar de achterkant van het bovenbeen, zelden voorbij de knie. U kunt de plek meestal met één vinger aanwijzen. Dat is anders dan bij lage rugpijn, die breder en hoger zit, en anders dan bij heuppijn, die aan de voorkant in de lies of aan de zijkant van de heup voelt.

Pijn bij omdraaien in bed en opstaan uit de auto

Bewegingen waarbij één been anders belast wordt dan het andere, zijn de boosdoeners: omdraaien in bed, opstaan uit een lage stoel of de auto, de trap op, op één been staan om een sok aan te trekken. Lang zitten of staan op één plek maakt het erger, rustig lopen maakt het vaak minder. Twijfelt u of het de rug of het bekken is? Dat verschil maakt de manueel therapeut met een paar tests, meer daarover leest u op de pagina over manuele therapie bij lage rugpijn.

Wat zijn de oorzaken van pijn in het SI-gewricht?

Een SI-gewricht gaat pijn doen als het te veel beweegt, te weinig beweegt of scheef belast wordt. De aanleiding verschilt per persoon.

Plotselinge belasting of een misstap

Een misstap van de stoep, een val op de bil, een verkeerde tilbeweging of een sprong op een hard oppervlak kan het gewricht in één keer overbelasten. Het gewricht schiet dan vast in een stand die de banden niet gewend zijn. Veel mensen noemen dat een blokkade van het SI-gewricht.

Beenlengteverschil, houding en lang zitten

Is het ene been iets langer, staat u altijd op hetzelfde been of zit u de hele dag scheef met een been onder u, dan krijgt één SI-gewricht steeds meer te dragen dan het andere. Ook een stijve heup of een stijve lage rug schuift werk door naar het bekken.

Zwangerschap, hormonen en banden

Tijdens de zwangerschap maakt het lichaam hormonen aan die de banden rond het bekken losser maken, zodat er ruimte ontstaat voor de bevalling. Het SI-gewricht krijgt daardoor meer speling en de spieren moeten dat opvangen. Bekkenklachten bij zwangerschap ontstaan meestal in de tweede helft en kunnen tot maanden na de bevalling aanhouden. Dan spreken mensen van bekkeninstabiliteit: het gewricht is niet kapot, maar mist tijdelijk zijn stevigheid.

Wat doet de manueel therapeut bij bekkenklachten?

De manueel therapeut begint met bekkentests. Hij drukt op het gewricht, belast het via het bovenbeen, laat u op één been staan en vergelijkt links met rechts. Zijn drie of meer van die tests pijnlijk, dan is het SI-gewricht met grote zekerheid de bron. Hij kijkt daarbij ook naar de lage rug en de heupen, omdat die het bekken kunnen belasten, en naar de beenlengte en de manier waarop u staat en loopt.

De behandeling bestaat uit vier delen. Met mobilisatie beweegt hij het SI-gewricht en de lage rug rustig en herhaald door, zodat het gewricht weer zijn paar millimeter terugkrijgt. Zit het gewricht echt vast, dan kan een manipulatie helpen: een korte, snelle beweging, vaak met een knapje, die het gewricht losmaakt. Dat doet hij alleen na de screening en met uw toestemming. Met spiertechnieken maakt hij de bil- en heupspieren los die het gewricht beschermen en daarmee ook vasthouden. En hij geeft u stabiliteitsoefeningen mee.

Bent u zwanger of net bevallen, dan werkt hij alleen met zachte technieken: mobilisatie in zijlig, spiertechnieken en oefeningen. Manipulaties doet hij dan niet. Meer over de technieken leest u op de pagina over mobilisatie, manipulatie en tractie; hoe de eerste afspraak verloopt staat op de pagina over de behandeling bij de manueel therapeut.

Welke oefeningen helpen bij pijn in het SI-gewricht?

Wat de manueel therapeut losmaakt, houdt u zelf stabiel. Deze drie oefeningen geeft hij het vaakst mee. Doe ze dagelijks, kort, en stop als de pijn in het gewricht toeneemt.

De brug

Lig op uw rug met de knieën gebogen en de voeten plat op de grond. Span de billen aan en til het bekken op tot romp en bovenbenen een rechte lijn vormen. Houd drie tellen vast, laat rustig zakken. Tien keer, twee setjes per dag. Dit versterkt de bilspieren die het SI-gewricht van achteren dragen.

Knie naar de borst in lig

Lig op uw rug en trek één knie met beide handen rustig naar de borst tot u rek voelt in de bil en de lage rug. Houd twintig tellen vast, wissel van been. Drie keer per kant, een paar keer per dag. Deze oefening houdt het gewricht en de banden soepel, vooral na lang zitten.

Zijwaartse heupspieren

Lig op uw zij met de knieën licht gebogen en de voeten op elkaar. Open de bovenste knie als een schelp, zonder het bekken naar achteren te draaien, en sluit weer. Vijftien keer per kant, twee setjes per dag. De zijwaartse heupspieren houden het bekken recht als u op één been staat.

Hoe lang duurt het herstel bij bekkenklachten?

Wat merkt u na de eerste behandelingen van het SI-gewricht?

Artrose manuele therapie

Een SI-gewricht dat na een misstap vastzit, reageert vaak snel: de meeste mensen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen. Bij klachten die door houding of beenlengte langzaam zijn ontstaan, rekent u op vier tot acht weken, omdat de spieren tijd nodig hebben om het gewricht anders te dragen. Bekkenklachten rond de zwangerschap volgen hun eigen tempo: tijdens de zwangerschap gaat het om verlichting en beter bewegen, na de bevalling om het terugwinnen van stevigheid, wat een paar maanden kan duren.

Na de eerste behandeling voelt het gewricht vaak losser en lukt omdraaien in bed makkelijker. Na elke drie behandelingen meet de manueel therapeut opnieuw met de bekkentests en vraagt wat u thuis merkt. Gaat het niet vooruit, dan verandert het plan. Lees wat patiënten uit Bussum en Weesp over hun behandeling zeggen op onze ervaringenpagina.

Wanneer is manuele therapie niet de eerste keuze bij bekkenpijn?

nekpijn behandeling

Niet elke pijn in het bekken komt uit het SI-gewricht. Straalt de pijn tot onder de knie uit, met tintelingen of krachtverlies, dan kijkt de manueel therapeut eerst naar de lage rug en de zenuwen. Zit de pijn vooral in de lies of bij draaien van het been, dan is de heup waarschijnlijk de bron; daarover leest u meer op de pagina over manuele therapie bij heupklachten. Ook een ontsteking van het gewricht, zoals bij sommige reumatische aandoeningen, geeft bekkenpijn, dan is losmaken niet de oplossing en hoort u dat na het onderzoek meteen. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Bij vrouwen met bekkenklachten na de bevalling werkt de manueel therapeut waar nodig samen met de fysiotherapeut van MoveWell, die de buik- en bekkenbodemspieren meeneemt in het herstel.

Wordt manuele therapie bij het SI-gewricht vergoed?

Manuele therapie bij bekkenklachten wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; hoeveel behandelingen hangt af van uw polis. U betaalt geen eigen risico. Staat uw aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling; de details staan op de pagina tarieven en vergoeding.

Een verwijzing hebt u niet nodig. U belt of boekt online en kunt meestal binnen een paar dagen terecht, ook in de avond op maandag en donderdag.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Afspraak maken voor manuele therapie bij het SI-gewricht in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Veelgestelde vragen over bekken en SI-gewricht

Kan het SI-gewricht echt op slot zitten?

Het gewricht verschuift niet, daarvoor zijn de banden te sterk. Wat mensen een blokkade noemen, is een gewricht dat door pijn en aangespannen spieren zijn kleine beweging kwijt is. Het voelt alsof het vastzit en dat is het ook, alleen niet uit zijn kom. Mobilisatie of een manipulatie geeft die beweging terug, en oefeningen zorgen dat u hem houdt.

Mag ik met bekkenklachten tijdens de zwangerschap naar de manueel therapeut?

Ja. De manueel therapeut gebruikt tijdens de zwangerschap alleen zachte technieken: mobilisatie in zijlig, spiertechnieken voor bil en heup en oefeningen die u tot de bevalling kunt blijven doen. Manipulaties doet hij niet. Veel vrouwen merken dat omdraaien in bed en lopen weer beter gaat. Meld bij het boeken dat u zwanger bent, dan plant de balie extra tijd.

Is pijn in het SI-gewricht hetzelfde als ischias?

Nee, al lijkt het erop. Ischias is pijn langs de grote beenzenuw, vaak tot in de kuit of voet, met tintelingen. Pijn uit het SI-gewricht blijft meestal in de bil en het bovenbeen en geeft geen doof gevoel. Omdat beide klachten in de bil beginnen, worden ze vaak verward. De bekkentests en de zenuwtests van de manueel therapeut maken het verschil.

Helpt een bekkenband bij SI-gewricht pijn?

Voor sommige mensen wel, vooral tijdens de zwangerschap of in de eerste weken na een misstap. De band neemt tijdelijk een deel van de stevigheid over die de banden en spieren nu missen. Het is een hulpmiddel, geen behandeling: draagt u hem maanden zonder te oefenen, dan worden de spieren juist luier. De manueel therapeut zegt of en hoe lang een band bij u zinvol is.

Mag ik sporten met pijn in het SI-gewricht?

Wandelen, fietsen en zwemmen kunnen bijna altijd en doen het gewricht goed. Hardlopen, springen en sporten met veel draaien op één been stelt u uit zolang de pijn daarna toeneemt. Krachttraining mag, als u zware squats en lunges met één been even vervangt door oefeningen op twee benen. De manueel therapeut bouwt uw sport stap voor stap met u op.

Zonder verwijzing, meestal binnen een paar dagen terecht

Hebt u pijn onder in de rug aan één kant of bekkenklachten tijdens of na uw zwangerschap? Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell zit in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum. Patiënten komen uit Hilversum, Bussum, Naarden, Laren, Huizen en Loosdrecht. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?