Manuele therapie na een rug- of nekoperatie: wat mag wanneer

Manuele therapie na een hernia-operatie of een andere rug- of nekoperatie begint pas als de chirurg het toelaat, en dan alleen naast het geopereerde niveau, niet erop. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum maakt de wervels erboven en eronder, de heupen en de bovenrug beweeglijk, zodat het geopereerde deel rustig kan genezen. U leest hier welke fasen u doorloopt en wat in elke fase mag.

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45

Om welke rug- en nekoperaties gaat het?

De meeste mensen die na een operatie bij de manueel therapeut komen, hebben een van deze ingrepen gehad.

Hernia-operatie en laminectomie: ruimte voor de zenuw

Bij een hernia-operatie haalt de chirurg het stuk tussenwervelschijf weg dat op de zenuw drukt. De schijf zelf blijft zitten, met een kleine opening in de buitenrand die in de eerste zes weken sluit; in die tijd is de schijf kwetsbaar voor buigen en draaien onder belasting. Bij een vernauwd wervelkanaal, stenose, haalt hij een stukje van de wervelboog weg om de zenuwen ruimte te geven. Er wordt niets vastgezet, maar de wervel is aan de achterkant iets minder stevig.

Wervels vastzetten: kooi in de nek, spondylodese in de rug

Bij een nekhernia gaat de chirurg meestal via de voorkant van de hals naar binnen, haalt de tussenwervelschijf weg en zet een kooi of een plaatje tussen de wervels. Die twee wervels groeien in drie tot zes maanden aan elkaar vast. In de lage rug worden soms wervels met schroeven en staven vastgezet, een spondylodese. Zo’n niveau beweegt nooit meer; de niveaus erboven en eronder nemen de beweging over en verdienen daarom aandacht.

Wat bepaalt de chirurg en wat doet de manueel therapeut daarbinnen?

De chirurg bepaalt de grenzen: vanaf wanneer u mag zitten, tillen, autorijden en werken, en vanaf wanneer het geopereerde niveau bewogen mag worden. Die grenzen staan in de ontslagbrief of hoort u op de controle na zes weken. De manueel therapeut leest die brief mee en houdt zich eraan; bij twijfel belt hij het ziekenhuis.

Binnen die grenzen is er meer ruimte dan de meeste mensen denken. In de eerste weken raakt de manueel therapeut het geopereerde niveau niet aan, maar de segmenten erboven en eronder wel. Die zijn vaak al maanden stijf, net als de heupen, het bekken en de bovenrug, omdat u voor de operatie een houding aannam die de pijn ontzag. Daar maakt hij ruimte met mobilisatie, en hij bouwt met u het bewegen op: eerst wandelen, dan langer zitten, dan bukken met een rechte rug. Dat is de basis van elk herstel na een hernia.

Welke fasen doorloopt u na de operatie?

Week een tot zes: genezen en wandelen

De wond geneest en het litteken in de tussenwervelschijf of het bot sluit. U wandelt elke dag iets langer en zit niet langer dan een half uur achter elkaar. De manueel therapeut komt in deze fase alleen aan de niveaus naast de operatie, aan de heupen en aan de bovenrug, en leert u hoe u uit bed komt, bukt en tilt.

Week zes tot twaalf: beweging opbouwen

Na de controle bij de chirurg mag het geopereerde niveau meestal rustig meebewegen. De manueel therapeut begint dan met zachte mobilisatie ervan, binnen de pijngrens, en de fysiotherapeut start met kracht en conditie. Werk en fietsen komen terug.

Na drie maanden: belasting en vertrouwen

Het litteken is sterk genoeg om te belasten. Nu gaat het om verder buigen en draaien, tillen met gewicht, sporten en vooral om het vertrouwen dat de rug of nek dat weer aankan. Een vastgezet niveau blijft buiten schot; de rest van de wervelkolom wordt juist zo beweeglijk mogelijk gemaakt.

Maak een afspraak

Wat voegt de manueel therapeut toe aan de fysiotherapie?

De fysiotherapeut bouwt kracht, conditie en belastbaarheid op. De manueel therapeut doet drie dingen die daar niet vanzelf in zitten. Ten eerste beweeglijkheid van de gewrichten rond het geopereerde niveau: de nek en de bovenrug na een nekoperatie, de heupen en de bovenste lendenwervels na een rugoperatie.

Ten tweede littekenweefsel. Met zachte druk- en rektechnieken op het litteken en met zenuwglijoefeningen houdt de manueel therapeut de lagen beweeglijk, zodat de zenuw vrij door de wervelkolom kan glijden.

Ten derde angst om te bewegen. Na een operatie durven veel mensen niet meer te bukken of om te kijken. De manueel therapeut laat u op de bank voelen hoe ver een beweging veilig kan, en bouwt die stap voor stap uit. Lees meer over fysiotherapie naast manuele therapie.

Bel 035 760 06 45

Wanneer manipuleert de manueel therapeut niet na een operatie?

Nooit op een niveau dat is vastgezet met een kooi, plaatje, schroeven of staven. Dat niveau hoort niet meer te bewegen, en een manipulatie zou precies dat proberen. Op een geopereerd niveau dat niet is vastgezet, manipuleert hij de eerste drie maanden niet; daarna alleen als de chirurg geen bezwaar heeft, na screening en met uw toestemming. Op de niveaus erboven en eronder kan een manipulatie na de eerste zes weken wel, als het gewricht vastzit en u het wilt.

Maak een afspraak

Welke oefeningen doet u na een rug- of nekoperatie?

Hoe werkt de manueel therapeut samen met het rugcentrum van MoveWell?

Drie oefeningen die in vrijwel elk traject zitten, elk op het moment dat bij uw fase past.

Wandelen

De beste oefening na een rugoperatie. Begin met twee keer tien minuten per dag en bouw elke dag een paar minuten op, tot u na zes weken een half uur achter elkaar loopt. Pijn die tijdens het lopen minder wordt, is goed; pijn die toeneemt betekent korter lopen, niet stoppen.

Kin intrekken

Na een nekoperatie, zodra de kraag af mag. Zittend, rechtop: schuif de kin recht naar achteren zonder het hoofd te buigen, drie tellen vasthouden, tien keer. Dit activeert de diepe nekspieren die de wervels stabiel houden.

Heupscharnier

Staand, voeten op heupbreedte, handen op de heupen. Buig naar voren vanuit de heupen met een rechte rug, alsof u een deur dichtduwt met uw billen, tot u rek achter in de bovenbenen voelt. Kom terug door de billen aan te spannen. Tien keer. Zo leert u bukken en tillen zonder de lage rug te buigen.

Bij een langer traject, na meerdere operaties of als de klachten na drie maanden blijven, past het rugcentrum van MoveWell beter. Daar komen manuele therapie, rugrevalidatie en oefentherapie in een programma samen.

Hoe ziet een traject manuele therapie na een hernia-operatie eruit?

U komt meestal twee tot drie weken na de operatie voor een eerste afspraak van drie kwartier, met de ontslagbrief. De manueel therapeut onderzoekt heupen, bekken, bovenrug en de niveaus naast de operatie, en kijkt naar het litteken en naar hoe u loopt, zit en opstaat. Daarna een keer per week een half uur, tot ongeveer drie maanden na de operatie, naast de fysiotherapeut.

De meeste mensen merken na een tot drie behandelingen dat bewegen soepeler gaat, maar niet iedereen; een operatie is geen garantie dat de pijn weg is, en uitstraling die er voor de operatie al lang was, kan maanden nazeuren. Na elke drie behandelingen kijkt u samen of het plan nog klopt. Lees wat patiënten uit Naarden en Weesp over hun herstel zeggen op onze ervaringenpagina.

Wanneer moet u wachten met manuele therapie na de operatie?

Zolang de chirurg nog geen groen licht heeft gegeven, en zolang de wond nog geneest, wacht de manueel therapeut. Neemt een klacht na de operatie toe in plaats van af, dan is het ziekenhuis dat u opereerde het eerste adres, niet de behandelbank; dat zegt de manueel therapeut eerlijk. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Vergoeding. Manuele therapie wordt vergoed uit de aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt af van uw polis. Het eigen risico blijft buiten beeld. Een aantal rug- en nekoperaties staat voor een bepaalde periode op de chronische lijst; dan betaalt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. Kijk op tarieven en vergoeding voor de details.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Een afspraak maken met de manueel therapeut in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Meer info

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Meer info

Veelgestelde vragen over manuele therapie na een rug- of nekoperatie

Hoe snel na een hernia-operatie kan ik naar de manueel therapeut?

Meestal twee tot drie weken na de operatie, zodra de wond dicht is en u weer zelfstandig loopt. De manueel therapeut werkt dan alleen aan de heupen, de bovenrug en de wervels naast het geopereerde niveau. Het geopereerde niveau zelf komt pas aan de beurt na de controle bij de chirurg, meestal rond zes weken. Neem de ontslagbrief mee.

Mag mijn nek gekraakt worden als er een kooi in zit?

Nee, niet op het niveau met de kooi. Die twee wervels horen aan elkaar vast te groeien en mogen niet bewegen. De niveaus erboven en eronder kan de manueel therapeut wel mobiliseren en, na de eerste maanden en met uw toestemming, zo nodig manipuleren. In de praktijk kiest hij na een nekoperatie bijna altijd voor mobilisatie.

Waarom heb ik na de operatie nog steeds uitstraling in mijn been?

Een zenuw die maanden bekneld zat, herstelt langzaam, ook als de druk weg is. Tintelingen en een doof gevoel kunnen weken tot maanden nazeuren. De manueel therapeut controleert of de zenuw vrij glijdt en geeft zenuwglijoefeningen. Neemt de uitstraling toe of komt er krachtverlies bij, dan is het ziekenhuis het eerste adres.

Kan manuele therapie een nieuwe hernia voorkomen?

Garanderen kan niemand dat. Wat wel helpt: soepele heupen en een beweeglijke bovenrug, zodat de lage rug minder hoeft te buigen, en de gewoonte om te tillen vanuit de heupen. De manueel therapeut werkt aan het eerste, de oefeningen aan het tweede. Wie na de operatie in beweging blijft, heeft de beste kans.

Na uw operatie, met de ontslagbrief, zonder verwijzing

Bent u geopereerd aan uw rug of nek? Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell zit in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45