Manuele therapie bij kinderen en jongeren: wanneer en hoe we werken

Manuele therapie bij kinderen en jongeren vraagt een andere aanpak dan bij volwassenen, omdat een groeiend lichaam anders beweegt en anders herstelt. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum onderzoekt eerst wat er speelt, werkt daarna met zachte mobilisaties, oefeningen en houdingsadvies, en manipuleert bij kinderen vrijwel nooit. Ouders zijn bij elke afspraak welkom en bij jonge kinderen ook nodig.

Wat is anders aan het lichaam van een kind of jongere?

Een kind is geen kleine volwassene. Aan de uiteinden van de botten en aan de wervels zitten groeischijven: zones van kraakbeen waar het bot groeit. Ze zijn zachter dan het bot eromheen en sluiten pas rond het zestiende tot achttiende jaar. Tot die tijd zijn ze de zwakste plek in een gewricht, zwakker dan de pezen en banden die eraan trekken.

Die banden zijn bij kinderen juist soepel. Een kind komt verder in een beweging dan een volwassene, en een gewricht dat vastzit komt bij kinderen dan ook minder voor. Klachten ontstaan vaker doordat spieren en pezen de groei niet bijhouden.

De groeispurt

Tussen het elfde en het vijftiende jaar groeien veel kinderen in korte tijd centimeters. Het bot gaat voorop, spieren en pezen komen later. Een paar maanden lang zijn kuiten, hamstrings en rugspieren daardoor te kort voor het lichaam. Dat geeft trekkende pijn bij sport, een rondere bovenrug en een houding die ouders herkennen: hangend, hoofd naar voren. De manueel therapeut houdt bij het onderzoek rekening met die fase.

Welke klachten ziet de manueel therapeut bij kinderen en jongeren?

Nekpijn en hoofdpijn door telefoon en gamen

De vaakst gehoorde klacht bij jongeren. Uren met het hoofd voorover boven een scherm belasten de bovenste nekwervels en de spieren aan de achterkant van het hoofd. Het gevolg: een stijve nek aan het eind van de dag, hoofdpijn die vanuit de nek naar het voorhoofd trekt, soms een gevoel van druk achter de ogen. Meer daarover leest u op de pagina over manuele therapie bij nekpijn.

Rugpijn bij sport en een zware tas

Turnen, hockey, voetbal en tennis vragen veel van een groeiende rug, zeker in combinatie met een schooltas van acht kilo aan een schouder. De pijn zit meestal in de lage rug of tussen de schouderbladen en wordt erger na training. De manueel therapeut kijkt of de pijn uit een gewricht, een spier of een overbelaste groeischijf komt; dat laatste vraagt rust, geen behandeling van het gewricht. Lees ook over manuele therapie bij de bovenrug.

Na een val

Van een trampoline, van de fiets, bij het skiën. Een nek of rug die na een val stijf blijft, ook als de foto niets laat zien, kan een gewricht zijn dat beschermd wordt door aangespannen spieren. Na een val onderzoekt de manueel therapeut extra zorgvuldig en behandelt hij pas als hij zeker weet dat bot en banden heel zijn.

Wat doet de manueel therapeut bij kinderen en jongeren?

Eerst onderzoeken, dan pas behandelen. Het onderzoek bestaat uit kijken naar houding en bewegen, het testen van gewrichten en spieren, en bij hoofdpijn of uitstraling ook zenuwtests. Daarna kiest de manueel therapeut uit zachte mobilisaties, spiertechnieken, oefeningen en houdingsadvies. Manipulaties, de korte snelle bewegingen met een knappend geluid, doet hij bij kinderen vrijwel nooit: de groeischijven en de soepele banden maken ze onnodig, en met mobilisatie bereikt hij hetzelfde. Bij zuigelingen manipuleert hij nooit en behandelt hij ook niet; baby’s horen bij de kinderfysiotherapeut. Bij jongeren van zestien of zeventien met een volgroeid lichaam kan een manipulatie soms wel, alleen na screening en met toestemming van de jongere en de ouder.

Zijn ouders bij de behandeling van hun kind aanwezig?

Ja, en bij kinderen onder de twaalf altijd. Een ouder vertelt wat het kind zelf niet vertelt: wanneer de klacht begon, wat er thuis en op school speelt, hoeveel uur de telefoon aanstaat. En een ouder hoort de uitleg en de oefeningen mee, zodat die thuis ook gedaan worden. Tot zestien jaar is toestemming van een ouder nodig voor de behandeling; daarna beslist de jongere zelf, maar meekomen mag altijd. De manueel therapeut legt elke stap uit voordat hij hem doet, ook aan het kind. Wil een kind iets niet, dan stopt hij en zoekt hij een andere weg.

Wanneer werkt de manueel therapeut samen met de kinderfysiotherapeut?

Vaak, want de meeste klachten bij kinderen zitten niet alleen in een gewricht. Blijkt bij het onderzoek dat de klacht vooral komt door te weinig kracht, een motorische achterstand of een groeischijf die rust nodig heeft, dan gaat het kind door bij de kinderfysiotherapeut van MoveWell. Bij hoofdpijn vanuit de nek en een stijve bovenrug lopen de twee behandelingen naast elkaar: de manueel therapeut maakt de gewrichten los, de kinderfysiotherapeut traint kracht en houding in de oefenruimte. Bij zuigelingen en peuters is de kinderfysiotherapeut altijd het eerste adres. Meer daarover leest u op de pagina over fysiotherapie naast manuele therapie.

Wordt manuele therapie voor kinderen vergoed?

Welke oefeningen kan uw kind thuis doen?

Artrose manuele therapie

Tot achttien jaar vergoedt de basisverzekering een beperkt aantal behandelingen manuele therapie per jaar, zonder eigen risico, want dat kennen kinderen niet. Is dat aantal op, dan volgt de aanvullende verzekering van de ouders, als die er is. Staat de aandoening op de chronische lijst, dan vergoedt de basisverzekering bij kinderen alle behandelingen; voor volwassenen geldt die vergoeding pas vanaf de 21e behandeling. Een verwijzing is niet nodig. De details staan op de pagina tarieven en vergoeding.

Drie oefeningen die bijna elk kind meekrijgt.

Schermhouding

Telefoon op ooghoogte, ellebogen tegen het lichaam of steunend op een tafel, in plaats van het hoofd naar het scherm brengen. Elke twintig minuten opstaan en twee keer de schouders rollen. Bij gamen: scherm op ooghoogte, stoel zo dat de voeten plat staan.

Rugzak

Twee schouderbanden, kort genoeg dat de tas boven de heupen hangt, zwaarste boeken tegen de rug. Meer dan een tiende van het lichaamsgewicht in de tas is te veel; een laptop weegt al twee kilo.

Kin intrekken

Rechtop zitten, kin recht naar achteren schuiven alsof er een onderkin komt, zonder het hoofd te buigen. Drie tellen vasthouden, tien keer. Na elk uur huiswerk. Dit zet de bovenste nekwervels terug in de stand die ze prettig vinden.

Hoe verloopt een traject manuele therapie bij een kind of jongere?

nekpijn behandeling

Korter dan bij volwassenen. Kinderen herstellen snel en een gewricht dat pas kort vastzit, laat snel los. Twee tot vier behandelingen zijn bij nekpijn of rugpijn meestal genoeg, met een of twee weken ertussen zodat de oefeningen hun werk kunnen doen. De meeste kinderen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet allemaal; blijft de klacht, dan verandert het plan en komt de kinderfysiotherapeut erbij.

Het grootste deel van de winst zit thuis: minder uren voorover boven het scherm, een lichtere tas, elke dag de kin intrekken. Dat vraagt iets van ouders. De manueel therapeut bespreekt het open, zonder verwijt. Lees wat ouders uit Bussum en Laren over de behandeling van hun kind zeggen op onze ervaringenpagina.

Wanneer is manuele therapie bij kinderen niet de keuze?

Bij zuigelingen nooit. Is een kind ziek, past de pijn niet bij bewegen, of is er een val geweest met uitval, dan wil de manueel therapeut eerst weten wat er speelt voordat hij aan een gewricht komt. Groeipijn in de benen ‘s avonds is geen gewrichtsklacht en hoort niet bij de manueel therapeut. Bij een bocht in de rug, scoliose, kijkt hij samen met de kinderfysiotherapeut en, als de bocht groeit, de specialist. Hij zegt eerlijk wat wel en niet kan. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Een afspraak maken voor uw kind bij de manueel therapeut in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Veelgestelde vragen over manuele therapie bij kinderen en jongeren

Vanaf welke leeftijd kan een kind naar de manueel therapeut?

In de praktijk vanaf ongeveer zes jaar, als een kind kan vertellen waar het pijn doet en kan meewerken aan het onderzoek. Zuigelingen en peuters behandelt de manueel therapeut niet; zij gaan naar de kinderfysiotherapeut. De meeste kinderen die komen zijn tussen de tien en de achttien, met nek- of rugklachten door groei, sport of schermen.

Wordt mijn kind gekraakt bij de manueel therapeut?

Vrijwel nooit. Bij kinderen gebruikt de manueel therapeut zachte mobilisaties en spiertechnieken; het knappende geluid van een manipulatie hoort daar niet bij. Alleen bij een jongere van zestien of ouder met een volgroeid lichaam kan een manipulatie soms passen, en dan alleen na screening en met toestemming van de jongere en de ouder.

Kan hoofdpijn bij mijn kind uit de nek komen?

Ja, vaak. Hoofdpijn die aan de achterkant begint, naar het voorhoofd trekt en erger wordt na een dag boven een scherm, komt meestal uit de bovenste nekwervels en de spieren daaromheen. De manueel therapeut test of dat bij uw kind zo is. Is de nek de oorzaak, dan helpt losmaken van die wervels plus een andere schermhouding meestal binnen enkele weken.

Mag mijn kind blijven sporten tijdens de behandeling?

Meestal wel, soms met een aanpassing. Bij een gewricht dat vastzit is sporten juist goed. Bij een overbelaste groeischijf of pijn die tijdens de training toeneemt, adviseert de manueel therapeut een paar weken minder of anders trainen, in overleg met de trainer. Helemaal stoppen is zelden nodig en meestal niet verstandig.

Zonder verwijzing, ouders welkom

Heeft uw kind nekpijn, hoofdpijn of rugpijn? Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell zit in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum, met afspraken na schooltijd op maandag en donderdag tot 21:00 uur. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?