Manuele therapie tijdens en na de zwangerschap: bekken, rug en nek

Manuele therapie tijdens de zwangerschap richt zich op het bekken, de lage rug en de nek, die door hormonen en een verschuivend zwaartepunt anders belast worden. De manueel therapeut van MoveWell in Hilversum werkt dan met zachte mobilisaties, spiertechnieken en oefeningen, in zijligging op de bank en zonder manipulatie van bekken of lage rug. Na de bevalling kunt u terecht voor het bekken, de rug en de nek die het voeden en tillen moeten dragen.

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45

Wat verandert er in uw bekken en rug tijdens de zwangerschap?

Vanaf de eerste maanden maakt uw lichaam meer van het hormoon relaxine. Dat maakt de banden rond het bekken en de wervelkolom soepeler, zodat het bekken bij de bevalling ruimte kan geven. Het gevolg merkt u eerder: het SI-gewricht aan de achterkant van het bekken krijgt meer speling en de spieren moeten harder werken om het bekken stabiel te houden.

Tegelijk verschuift het zwaartepunt naar voren. De lage rug komt holler te staan, de buikspieren rekken uit en de bilspieren doen minder. Bij ongeveer de helft van de zwangere vrouwen geeft dat ergens in de zwangerschap bekkenpijn of lage rugpijn, meestal vanaf de vijfde maand.

Bekkenpijn of lage rugpijn: het verschil

Bekkenpijn zit laag, aan de achterkant rond de bilplooi of vooraan op het schaambeen, en steekt bij omdraaien in bed, traplopen of op een been staan. Lage rugpijn zit hoger, boven het bekken, en zeurt bij lang staan of zitten. De manueel therapeut test welke van de twee het is, of allebei, want de behandeling verschilt. Meer over het bekken leest u op de pagina over manuele therapie bij het bekken en SI-gewricht.

Wat doet de manueel therapeut tijdens de zwangerschap wel?

Een verwijzing hebt u niet nodig. De eerste afspraak begint met een gesprek over de zwangerschap, de klacht en wat u thuis en op het werk doet, en daarna een onderzoek van bekken, rug, heupen en nek.

Zachte mobilisatie van SI-gewricht en lage rug

De manueel therapeut beweegt het SI-gewricht en de onderste wervels rustig en herhaald tot aan de grens, zodat een gewricht dat vastzit weer meedoet en een gewricht dat te veel speling heeft niet verder belast wordt. U voelt druk, geen scherpe pijn.

Spiertechnieken

Bilspieren, de diepe heupspieren en de lange rugspieren staan bij bekkenpijn vaak strak. Met druk, rek en aanspannen-ontspannen maakt de manueel therapeut ze rustiger, wat vaak direct verlichting geeft bij het omdraaien in bed.

Houding, tillen en dagelijkse dingen

Hoe u uit bed komt, hoe u een peuter optilt, hoe u zit op het werk: kleine aanpassingen schelen veel. De manueel therapeut doet ze met u voor.

Oefeningen

Elke behandeling sluit af met een of twee oefeningen die het bekken stabiel houden zonder de buik te belasten. Bij lage rugpijn leest u meer op de pagina over manuele therapie bij lage rugpijn.

Wat doet de manueel therapeut tijdens de zwangerschap niet?

Geen manipulatie van het bekken of de lage rug. Een manipulatie is een korte, snelle beweging in een gewricht, en op banden die door de hormonen soepeler zijn geworden, wil de manueel therapeut die snelle kracht niet zetten. Met mobilisatie bereikt hij hetzelfde, in meer stappen. Buikligging vermijdt hij vanaf het moment dat de buik zichtbaar is. Lang plat op de rug liggen laat hij na de twintigste week ook achterwege, omdat het gewicht van de baarmoeder dan op de grote bloedvaten drukt. De nek en de bovenrug kunnen wel gewoon behandeld worden, ook met een manipulatie als u dat wilt en na de gebruikelijke screening.

Maak een afspraak

Hoe ligt u op de behandelbank als u zwanger bent?

Op uw zij, met een kussen tussen de knieën en een kussen onder de buik als dat prettig is. In zijligging kan de manueel therapeut het SI-gewricht, de lage rug en de heup goed bereiken zonder druk op de buik. Veel technieken doet hij ook in zit, op de rand van de bank, of staand tegen de muur. Voor de nek en de bovenrug ligt u kort op de rug met het hoofdeinde omhoog, of u zit. Duurt een houding u te lang, zeg het; van houding wisselen kost een paar tellen.

Bel 035 760 06 45

Helpt een bekkenband bij bekkenpijn in de zwangerschap?

Vaak wel, als tijdelijk hulpmiddel. Een bekkenband drukt de twee helften van het bekken iets naar elkaar toe en neemt zo een deel van het werk van de spieren over. Bij lang lopen of een dag op de been geeft dat rust. De manueel therapeut laat u zien hoe laag en hoe strak u hem draagt, want een band die te hoog zit doet niets. Hij is bedoeld voor momenten van belasting, niet voor de hele dag: de spieren moeten zelf blijven werken. Na de bevalling hebt u hem meestal binnen een paar weken niet meer nodig.

Maak een afspraak

Manuele therapie na de bevalling: wanneer beginnen?

Welke oefeningen kunt u tijdens en na de zwangerschap doen?

Na een gewone bevalling kunt u vanaf ongeveer zes weken terecht, na een keizersnede iets later, als de wond goed geneest. Blijft de bekkenpijn na de bevalling, dan is dat de reden om te komen. De manueel therapeut mobiliseert het bekken en de lage rug en kijkt naar de nek en de bovenrug, die bij voeden, dragen en nachten met weinig slaap veel te verduren krijgen.

De bekkenbodem laat hij aan de fysiotherapeut, die daar bij MoveWell in getraind is; vaak lopen de twee behandelingen naast elkaar. Lees meer over fysiotherapie naast manuele therapie. Tillen en dragen van de baby oefent u samen: dicht bij het lichaam, met de knieën, en wisselend van kant.

Bekken kantelen in zit

Ga rechtop op een stoel zitten, voeten plat. Kantel het bekken langzaam naar voren zodat de rug hol wordt, en dan naar achteren zodat de rug rond wordt. Tien keer, rustig, een paar keer per dag. Kan de hele zwangerschap door.

De brug, na de bevalling

Lig op de rug, knieën gebogen, voeten plat. Span de billen aan en til het bekken op tot het lichaam een rechte lijn vormt van knieën tot schouders. Twee tellen vasthouden, langzaam zakken. Tien keer. Begin hiermee na de bevalling, of vroeg in de zwangerschap zolang rugligging nog comfortabel is.

Schouderbladen naar achteren

Zittend of staand: trek de schouderbladen naar achteren en naar beneden, alsof u ze in uw achterzakken stopt. Vijf tellen vasthouden, tien keer. Doe dit na elke voeding.

Hoe ziet een traject manuele therapie bij zwangerschap eruit?

Kort en praktisch. De eerste afspraak duurt ongeveer drie kwartier, vervolgafspraken een half uur. Bij bekkenpijn in de zwangerschap zijn drie tot vijf behandelingen gebruikelijk, met tussendoor de oefeningen en de bekkenband op zware dagen. De meeste vrouwen merken na een tot drie behandelingen verschil, maar niet iedereen: bij sommigen blijft de pijn tot de bevalling, en dan gaat het om dragelijk houden en blijven bewegen. U kunt op elk moment in de zwangerschap starten, ook in de laatste weken. Lees wat patiënten uit Naarden en Huizen over hun behandeling zeggen op onze ervaringenpagina.

Wanneer is manuele therapie bij zwangerschap niet de keuze?

Bij klachten die met de zwangerschap zelf te maken hebben, zoals bloedverlies, harde buiken of hoge bloeddruk, is uw verloskundige of gynaecoloog het aanspreekpunt, niet de manueel therapeut. Bij uitstraling tot in de voet met krachtverlies onderzoekt hij eerst of een zenuw geraakt is, en hij zegt het eerlijk als manuele therapie op dat moment niet de juiste stap is. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Vergoeding. Manuele therapie wordt vergoed uit de aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt af van uw polis. Het eigen risico wordt niet aangesproken. Staat een aandoening op de chronische lijst, dan betaalt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling; bekkenpijn in de zwangerschap staat daar niet op. Kijk op tarieven en vergoeding voor de details.

Uw behandelaars: Niels van der Meulen en Niels van Laanen, manueel therapeuten MSc bij MoveWell Hilversum. Tekst bijgewerkt september 2026.

Een afspraak maken met de manueel therapeut in Hilversum

Niels van der Meulen

Manueel therapeut

Meer info

Niels van Laanen

Manueel therapeut

Meer info

Veelgestelde vragen over manuele therapie bij zwangerschap

Is manuele therapie veilig voor de baby?

Ja. De manueel therapeut werkt aan het bekken, de rug en de nek, niet aan de buik, en gebruikt tijdens de zwangerschap alleen rustige technieken. U ligt op uw zij of zit, nooit op uw buik. Manipulaties van bekken en lage rug doet hij niet. Hebt u een zwangerschap met bijzonderheden, overleg dan met uw verloskundige voordat u komt.

Vanaf welke week kan ik naar de manueel therapeut?

Vanaf het begin van de zwangerschap, zodra u klachten hebt. De meeste vrouwen komen tussen de vijfde en de achtste maand, als de bekkenpijn begint. Ook in de laatste weken kunt u nog terecht; de behandeling wordt dan aangepast aan wat u prettig ligt. Eerder komen betekent meestal minder behandelingen.

Gaat bekkenpijn na de bevalling vanzelf over?

Bij de meeste vrouwen wel, binnen een paar weken tot maanden, zodra de hormonen zakken en de banden weer steviger worden. Blijft de pijn na zes tot acht weken bestaan, of komt hij terug bij tillen en dragen, dan is dat de reden om een afspraak te maken. De manueel therapeut kijkt dan naar het bekken en de lage rug.

Mag ik sporten met bekkenpijn in de zwangerschap?

Bewegen is goed, zolang het de pijn niet verergert. Zwemmen, fietsen op een hometrainer en rustig wandelen gaan meestal prima. Sporten met sprongen, snelle draaien of op een been staan, geven vaak meer pijn. De manueel therapeut bespreekt met u wat past bij uw klacht en uw fase van de zwangerschap.

Tijdens en na de zwangerschap, zonder verwijzing

Hebt u bekkenpijn of rugpijn en wilt u weten wat de manueel therapeut voor u kan doen? Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell zit in het souterrain van Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3A in Hilversum. MoveWell Feel Better.

Wilt u een afspraak maken bij MoveWell Manueel therapeut Hilversum?

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45